Anders Bekeken

Waarom Loopt Nederland Zo Achter op Klimaatgebied? Enkele Antwoorden

Geschreven op 7-10-2015 - Erik van Erne. Geplaatst in Duurzaam, Energie en Besparing, Klimaat, Milieu Facebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmail

klimaatfire2Op dinsdag 13 oktober gaan Marijke Vos (Eerste Kamerlid GroenLinks en milieukundige) en Maas Goote (directeur van International Union for Conservation of Nature in Nederland) in het Politiek Café met elkaar in discussie over de vraag of Nederland wel genoeg doet op het gebied van duurzaamheid.

PVV-Kamerlid Lilian Helder leest een column voor in de rubriek De Haagse Zeepkist. Toegang tot het Politiek Café op 13 oktober van van 20.00 – 21.30 uur achterin Café Dudok in Den Haag is gratis, wel even aanmelden.

Vergeleken met andere landen loopt Nederland hopeloos achter op het gebied van duurzaamheid. We bungelen onderaan de lijst van Europese lidstaten omdat we de Europese doelstelling van 12% duurzame energie niet haalden met onze luttele 4,5% in 2013. Zweden, Letland, Finland en Oostenrijk haalden een aandeel van meer dan 33%.

In Nederland komen burgers zelf met initiatieven, omdat ze vinden dat de overheid het op zijn beloop laat. Er zijn bijvoorbeeld in ons land al veel bewonerscoöperaties die hun eigen energie opwekken. Duurzaamheidsorganisatie Urgenda dwong de overheid middels een rechtszaak tot meer duurzaamheidsinspanningen.

Zie ook: Adviesraad Bepleit Klimaatwet: Rijk zonder CO2 naar een Duurzame Energievoorziening in 2050 – Nederland 100% Duurzame Energie in 2030: Samen Sneller Duurzaam – Energy [R]Evolution Scenario 2015: 100 % Duurzame Energievoorziening in 2050 Mogelijk

Waarom loopt Nederland zo achter op klimaatgebied? Is het waar dat de regering te weinig doet? Heeft het milieubeleid zo’n lage prioriteit? Wat kunnen we leren van andere landen? Hoe kan het anders?

Lijkt mij aardig om even mijn antwoorden te geven op de gestelde vragen. Ik doe dat vrij kort, want ik kan er wel een heel boek over schrijven, maar dat lijkt mij op dit moment iets te veel van het goede.

Nederland loopt zo achter op klimaatgebied omdat ons land achter de schermen wordt geregeerd door de grote energiemaatschappijen. Shell, Gasunie en NAM maken de dienst uit. Daarnaast zijn er nog de grote energieleveranciers die liever zo goedkoop mogelijk energie opwekken dan zo duurzaam mogelijk. Tenslotte spelen de Nederlandse banken een aanzienlijke rol. Veel banken investeren nog steeds in fossiele energie in plaats van in duurzame energie.

Ja, het is absoluut een feit dat de Nederlandse regering te weinig doet. Helaas is dat niet alleen met deze regering het geval. Vele Kabinetten hebben verzuimd om de voorsprong die Nederland ooit had op het gebied van duurzaamheid uit te bouwen. Met name de Kabinetten Balkenende en Rutte. De Kabinetten Rutte zijn eigenlijk alleen maar bezig met bezuinigen, Rutte heeft geen visie en heeft dat ook  niet nodig. Inzetten op duurzaamheid betekent ook investeren en dat is niet aan de orde. Zelfs als er een vonnis komt in een rechtzaak gaat men in beroep via de route die het langst. Men gaat weer eens onderzoeken wat de rest van Europa al lang weet.

Een beter milieu begint bij jezelfJa, het milieubeleid heeft een hele, hele lage prioriteit. Kwestie van geen visie hebben en vooral bezig zijn met de korte terijn. Ad-hoc reageren wat er gebeurd. Nederland had al lang geleden moeten kiezen voor de hoogst mogelijke inzet op 100% elektrisch transport en dan heb ik het dus niet over hybride maar echt elektrisch. Een landelijk netwerk van oplaadpunten en waterstof tankstations. En vooral bij jezelf beginnen want dat was de beste slogan ooit: Een Beter Milieu Begint bij Jezelf.

Overheden beschikken over enorme hoeveelheden daken. Leg daar zonnepanelen op. Benut grote infrastructurele projecten voor duurzame energieopwekking. Kies als overheid voor elektrische auto’s gemeentelijke wagentjes, boten en stadsdistributie. Kies voor veegpulsen.

Dat we kunnen leren van andere landen moge duidelijk zijn. Veel landen hebben al lang een goed Feed-In tarief. Nederland onderzoekt nog steeds. Veel landen maken duidelijke keuzes. Nederland houdt alle opties graag open. Andere landen zetten massaal in op een duurzame energieopwekking. Nederland niet want wij hebben olie van Shell en de NAM en gas van de Gasunie. Zelfs de grote olieproducerende landen in het Midden-Oosten investeren gigantisch in duurzame energie. Energiebedrijven kregen van ex-minister Jacqueline Cramer toestemming om grote kolengestookte energiecentrales aan te leggen, die nu volop draaien en heel veel CO-2 uitstoten.

albert-einstein.jpgHet kan anders door een andere manier van denken. Anders naar zaken kijken levert verrassende oplossingen op. Zoals Albert Einstein het zo mooi verwoordde: “Todays problems cannot be solved if we still think the way we thought when we created them.” Niet vasthouden aan hoe we het altijd deden, maar inzetten op een andere manier om de problemen op te lossen. Het kan allemaal al lang, maar het kan alleen als we het ook echt willen. Die wil is in de politiek niet aanwezig. Dat is de trieste conclusie die ik moet trekken uit de laatste 15 jaar overheidsbeleid. Het roer moet om!

Zie ook: Aanleiding, doel en de start van Anders Bekeken Blog: Op weg naar een Duurzame Samenleving – Hoe ziet Nederland er uit in 2028 by Erik van Erne

23 Reacties

  1. Richard van Ravenstein zegt:

    7 oktober 2015 om 12:47 | Permalink

    L.S.

    Naast gebrek aan visie is gebrek aan kennis een groter probleem. Het is bovenstaande stuk is daar helaas een voorbeeld van.

    Wat nodig is, is een ander model om de huidige energie standaard te handhaven. Een overheid is per definitie niet in staat om zich anders te modelleren. Verwijzen naar de overheid of grote bedrijven is derhalve niet opportuun of wereld verbeterend.

    mvrgr
    Richard

  2. Erik van Erne zegt:

    7 oktober 2015 om 12:51 | Permalink

    @Richard,

    Dank je wel Richard. Fijn dat BAS wel over kennis beschikt.

  3. Richard zegt:

    7 oktober 2015 om 13:00 | Permalink

    Ha,

    Vergeef me mijn verwijt, het gebrek aan kennis is zeker niet aan de schrijver gericht. Wel aan diegenen die een oplossing zouden moeten implementeren zoals politici!

  4. Erik van Erne zegt:

    7 oktober 2015 om 13:05 | Permalink

    @Richard,
    Helemaal mee eens. En die politici luisteren niet naar mensen die er wel verstand van hebben, maar luisteren vooral naar de grote energiebedrijven in Nederland.

  5. Math Geurts zegt:

    8 oktober 2015 om 10:52 | Permalink

    ‘Nederland haalt eigen energiedoelen niet’

    “De verduurzaming loopt onder meer vertraging op door de ingewikkelde en langdurige procedures voor de bouw van windmolens op land en het aanleggen van warmtenetten. Daarnaast zouden de industriesector, de transportsector en huishoudens minder energie besparen dan van tevoren werd verwacht”
    Door het Nederlandse beleid zijn burgers logischerwijze niet zozeer geïnteresseerd in energiebesparing en windenergie maar vooral in het zelf produceren van elektriciteit door PV achter de meter.

    Maar wat kunnen de energiebedrijven daaraan doen?

  6. Richard zegt:

    8 oktober 2015 om 12:09 | Permalink

    Beste Math,

    Een aantal opmerkingen en vragen, vooral bedoeld om duidelijkheid te scheppen. Ik hoop dat het daarmee makkelijker wordt om te acteren.

    Wat je met “de verduurzaming” bedoelt is mij onduidelijk. Het lijkt erop dat je de transitie naar meer duurzame elektriciteitsproductie bedoelt. Klopt dat?

    Dat de duurzame elektriciteitsproductie vertraging oploopt door zorgvuldige procedures zie ik anders om twee redenen: ten eerste zijn de procedures niet langer geworden de afgelopen jaren en ten tweede zullen onzorgvuldige (= kortere?) procedures meer problemen in de toekomst geven.

    Dat windmolens en warmtenetten zeer verschillend zijn en veel minder “duurzaam” dan ze lijken lijkt me duidelijk.

    De besparing van de beschreven groepen is tegenvallend, of dat anders verwacht werd, weet ik niet, heb jij daar cijfers over?

    Of “Nederlands beleid” debet is aan meer zonnepanelen betwijfel ik. Wij zien, door metingen, dat de terugverdientijd voor PV tegenvalt ondanks een ruime subsidie regeling. Het blijkt dat in ruim 90% van de gevallen isolatie, monitoring en goed management meer oplevert dan PV. De meeste burgers zijn in niet geïnteresseerd in energie of duurzaamheid.

    Wat energie bedrijven kunnen doen is niet veel. Allereerst de vraag wat je bedoelt met energiebedrijven? Producenten, leveranciers of PV/windmolen installateurs? Veel windmolens worden overigens geplaatst door projectontwikkelaars die daar goed aan verdienen.

    Of de overheid meer moet doen is aan de 2e kamer, zolang zij slapen kan ik aanraden anders te stemmen.

    Ik zou graag meer actiegericht handelen zien bij “de burgers” en minder wijzen naar anderen. Een betere wereld begint bij jezelf!

  7. Erik van Erne zegt:

    8 oktober 2015 om 12:29 | Permalink

    @Math
    Wat energiebedrijven kunnen doen en in mijn ogen ook moeten doen, is het inzetten op duurzame energieopwekking in plaats van energie-opwekking met fossiele brandstoffen.

    Gelukkig zijn er wel energiebedrijven in Nederland die dit wel doen. Dat zijn helaas de kleinere energiebedrijven en niet de grote. Daarnaast zijn er veel lokale initiatieven om dan zelf maar duurzame energie op te gaan wekken, als de grote energiebedrijven het niet doen.

  8. Math Geurts zegt:

    8 oktober 2015 om 13:16 | Permalink

    @Eric, ik ben vergeten de bron van mijn citaten te vermelden. Het is http://www.nu.nl/politiek/4141013/nederland-haalt-eigen-energiedoelen-niet.html

    Wat in het bericht bedoeld wordt met energiebedrijven weet ik ook niet. Misschien moet je volgende week even contact opnemen met de auteurs van de Nationale Energieverkenning om die mensen duidelijk te maken dat ze er niets van begrepen hebben.

  9. Math Geurts zegt:

    8 oktober 2015 om 13:38 | Permalink

    @Eric, ik krijg de indruk dat jij (net als veel lokale initiatieven)eigenlijk alleen PV als een onbetwistbaar duurzame manier van elektriciteitsproduktie beschouwt.

    Of de groei van PV nu wel of niet te danken is aan het Nederlandse beleid, een probleempje is wel dat om het gat tussen het doel van 14% duurzame energie in 2020 en de 11,9% die volgens de in het bericht genoemde verwachting gerealiseerd wordt te dichten er ongeveer 13,5 GW (levert 44 PJ) extra aan PV geplaatst zou moeten worden. Dat is vrij veel, en dan wil ik niet eens hebben over de doelstellingen op langere termijn.

  10. Richard zegt:

    8 oktober 2015 om 13:56 | Permalink

    En daarnaast moeten we rekening houden met de periodes waarin zon en wind er niet zijn en we toch gebruik willen maken van stroom. Die (kolen- en kerncentrale) capaciteit zal moeten blijven.
    Dat probleem ontstaat nu in Duitsland met hun onrendabele centrales; Energiewende 2.0.

    En dan moet alles ook nog tegen de laagste prijs want dat schrijft de aanbestedingswet voor.

  11. Erik van Erne zegt:

    9 oktober 2015 om 10:11 | Permalink

    @Math
    Dank voor de link. Verbaasd mij helemaal niet dat de op zich al zeer magere en weinig ambitieuze doelstelling van het Energieakkoord zo goed als zeker niet worden gehaald. Bevestiging van wat ik al schreef: geen visie en geen goed beleid.

    Ik bedoel met energiebedrijven de bedrijven die energie leveren aan huishoudens, bedrijven, overheden en instellingen in Nederland. Veel van die energiebedrijven wekken ook zelf energie op en met name de grote bedrijven zoals Essent, Nuon, Oxxio, Eneco doen dat veelal door fossiele brandstoffen zoals kolen en gas te gebruiken.

    Gelukkig komen er steeds meer lokale energiebedrijfjes die doen wat de grote energiebedrijven niet doen: duurzame energie opwekken.

    Weet niet waarom jij de indruk krijgt dat ik alleen PV als de onbetwistbare manier zie om duurzame energie op te wekken. Dat is volkomen onjuist. Ik ben groot voorstander van een mooie mix van duurzame energie: zon, wind, water en aardwarmte benutten. Zie ook: De Vergeten Kracht van Nederland: Waterkracht

    Dus geen kolen-energiecentrales, geen gasgestookte energiecentrales en helemaal geen kernenergie-centrale.

  12. Erik van Erne zegt:

    9 oktober 2015 om 10:27 | Permalink

    @Richard
    De zon is er altijd. Zonnecellen werken op licht, dus zelfs als de zon niet zichtbaar schijnt wordt er toch nog duurzame energie opgewekt. Wind is er bijna altijd ook. Daarnaast zou Nederland veel meer moeten doen met waterkracht en aardwarmte.

    Die kerncentrale in Borssele direct sluiten. Levert veel kernafval op en we weten niet wat we daar mee moeten. Er is geen 100% veilige oplossing. In Fukushima is de ellende nog steeds niet voorbij en men weet ook nog steeds niet hoe men e.e.a. moet oplossen. Er lekt dagelijks radioactie materiaal in de grond en in de zee.

    Kolencentrales zo snel mogelijk sluiten. We moeten naar een 100% duurzame energievoorziening. Niet in 2050 maar in 2030. Of, zoals ik al eens schreef in 2028

  13. Math Geurts zegt:

    9 oktober 2015 om 14:18 | Permalink

    Beste Erik,

    Kun je eens proberen om een 100% duurzame energievoorziening in te vullen met een paar eenvoudige sommetjes. Ik zal vast een aanzet geven. Nederland verbruikt ongeveer 2100 PJ per jaar. In 2013 werd 119 TWh (428 PJ, 20,5%) elektriciteit verbruikt, waarvan overigens (netto) ongeveer 18 TWh uur geïmporteerd werd.

    PV groeit razendsnel. Ik vermoed dat er inmiddels ongeveer 2 GW is opgesteld. Bij 10 GW (9 TWh) in 2020 wordt dat al 1,5% van ons energieverbruik. Kun je eens uitrekenen hoeveel waterkracht en aardwarmte kunnen bijdragen?

  14. Erik van Erne zegt:

    9 oktober 2015 om 15:19 | Permalink

    @Math
    Snap niet zo goed waarom ik een sommetje moet maken. Anderen hebben dat al lang gedaan, zie het rapport Nederland 100% duurzame energie in 2030. Het kan als je het wilt (PDF).

    Krijg de indruk dat jij vooral wilt aangeven dat 100% duurzame energie niet mogelijk is. Er zijn nog veel meer mensen die dat denken. Gelukkig zijn er andere mensen in Nederland die er wel voor gaan. Bovendien ga je volgens mij voorbij aan het feit dat we minstens 50% op ons huidige energieverbruik kunnen besparen. Blijft over 50% van ons huidige energieverbruik wat we duurzaam moeten opwekken.

  15. Math Geurts zegt:

    9 oktober 2015 om 16:29 | Permalink

    @Erik,

    Je hoeft natuurlijk ook deze blog niet bij te houden, maar als je dat toch doet en aangezien BAS over veel kennis beschikt wordt zo’n blog een stuk sterker met af en toe een sommetje. Anders lijkt het net of je niet meer doet dan een kip zonder kop nakakelen. Je hoeft niet bang zijn, het sommetje telt niet mee voor je cijfer.

  16. Erik van Erne zegt:

    10 oktober 2015 om 08:30 | Permalink

    @Math
    Voor BAS moet je bij Richard zijn, die werkt daar, ik niet. Ik hou mij bezig met communicatie. Wat doe jij?

  17. Math Geurts zegt:

    10 oktober 2015 om 09:05 | Permalink

    Vooruitlopend op de sommetjes van Erik voor 2028, de sommetjes uit het (Urgenda) rapport waar hij naar verwijst. Elektriciteitsproduktie 2030: 24,8 GW PV, 7,2 GW wind op land, 0,9 GW wind voor de kust en 16,8 GW wind op zee. Het totale energieverbruik (we hoeven het niet allemaal ‘’op te wekken”) daalt met 3% per jaar. Dat betekent een daling met 47,8% in 2030. Van het resterende energieverbruik hoeft dan nog maar 36,8% geïmporteerd te worden, voornamelijk in de vorm van biomassa (als dat tenminste mag van Greenpeace). Op die manier wordt Nederland dan 100% duurzaam, alleen wel pas in 2030.

  18. Erik van Erne zegt:

    10 oktober 2015 om 09:17 | Permalink

    @Math
    Begint zo langzaam maar zeker vervelend te worden. Ik maak geen sommetjes. Dat laat ik aan anderen, de echte experts over.

  19. Math Geurts zegt:

    12 oktober 2015 om 08:37 | Permalink

    @Erik: dat maakt tenminste duidelijk dat de ferme stellingen in jouw schrijfsels zoals: “Kolencentrales zo snel mogelijk sluiten. We moeten naar een 100% duurzame energievoorziening. Niet in 2050 maar in 2030. Of, zoals ik al eens schreef in 2028” niet meer dan geloofsbelijdenissen zijn.

  20. Erik van Erne zegt:

    12 oktober 2015 om 10:43 | Permalink

    @Math
    Vreemde conclusie hoor.

    Ik ben communicatie expert en communiceer over tal van zaken. Daarbij baseer ik mij op informatie van deskundigen. Heb daar ook naar verwezen, net zoals jij naar een bron op Nu.nl hebt verwezen.

    Is volgens mij niets mis mee.

    Jij probeert mij een sommetje te laten maken. Dat is niet mijn taak in deze.
    Ik bericht over zaken die spelen in de maatschappij.

  21. Richard zegt:

    12 oktober 2015 om 15:58 | Permalink

    Heren,

    Het stuk van Urgenda bevat (te)veel optimistische aannames. Het is meer een prikkelende folder dan wetenschappelijk onderbouwd onderzoek. Dat betekend niet dat de insteek en doelstelling onjuist is, integendeel. Wel is het noodzakelijk voorstellen en maatregelen op hun juiste waardes, consequenties en kosten te beoordelen. Urgenda prikkelt met dit stuk een overheid die het laat afweten.

    Nogmaals valt het gebrek aan kennis mij op; twee voorbeelden de zon schijnt niet ‘s nachts en wind is er ook niet altijd. Ook in deze periodes moet er stroom zijn. Hoe blijft de vraag!

  22. Erik van Erne zegt:

    13 oktober 2015 om 08:31 | Permalink

    @Richard
    Naast zonne-energie en wind-energie inzetten op aardwarmte en gebruik maken van de vele mogelijkheden die er in Nederland zijn op het gebied van waterkracht. Daarnaast hard werken aan opslag van energie.

    ben het overigens met jou eens wat betreft het stuk van Urgenda, maar de lat hoog leggen kan geen kwaad. Feit is dat Nederland het niet echt goed doet, vergeleken met veel andere landen in Europa en dat is zachtjes uitgedrukt.

  23. Erik van Erne zegt:

    15 oktober 2015 om 13:02 | Permalink

    Volledig duurzame energievoorziening in 2050 technisch én economisch mogelijk

    Doordat de technieken voor duurzame energie zich zo snel ontwikkelen is energiewinning uit olie, gas en kolen is over 35 jaar niet meer nodig, aldus milieuorganisatie Greenpeace. Samen met het Duitse Instituut voor Lucht en Ruimtevaart laat Greenpeace in een update van haar Energy [R]Evolution Scenario (pdf) zien dat een volledig CO2-vrije energievoorziening in 2050 technisch én economisch mogelijk is. Het scenario laat ook de haalbare tussenstappen zien voor 2020, 2025, 2030 en 2040.

    Ook als de welvaart in landen als China, Brazilië en India sterk toeneemt, kan de CO2-uitstoot in 2030 afnemen van 30 naar 20 gigaton. Voor de EU komt het scenario uit op 56 procent CO2-reductie in 2030 (doel EU: -40%) en 44% schone energie (doel EU: 27%).

    De nieuwe studie wijst verder uit dat de kosten van dit energiescenario uiteindelijk lager uitpakken dan het lagere en minder ambitieuze referentiescenario. Het levert ook veel meer banen op: alleen al in de zonne-industrie zullen meer mensen werkzaam zijn dan nu in de hele kolensector. Tot 2030 komen er wereldwijd 17,5 miljoen banen bij in de zon- en windsector.

    In het scenario wordt één voor één afscheid genomen van fossiele brandstoffen: eerst bruinkool en kernenergie, dan kolen, dan olie en vervolgens ook gas. Anders dan vrijwel alle andere energiescenario’s is er geen ruimte voor kernenergie en wordt biomassa spaarzaam ingezet.

    Zie ook: Burgerinitiatief Nederland krijgt Nieuwe Energie: 100% Hernieuwbare Energie in 2050 en Adviesraad Bepleit Klimaatwet: Rijk zonder CO2 naar een Duurzame Energievoorziening in 2050

Plaats zelf een reactie:

(U heeft ruimte voor 400 tekens)

Categorieën

  • Afval (656)
  • Agenda (3.151)
  • Barack Obama (116)
  • Biologisch (119)
  • Blog Action Day (57)
  • Bouwen-Klussen (809)
  • Communicatie (376)
  • Cradle to Cradle – Circulair (501)
  • Design (233)
  • Dieren (176)
  • Donald Trump (3)
  • Duurzaam (2.292)
  • Educatie (346)
  • EEN-Armoede (253)
  • Energie en Besparing (3.383)
  • Europa (29)
  • Evenementen (179)
  • Geluid (26)
  • Gezondheid (306)
  • Goed Doel (119)
  • Green Deal (30)
  • Greenwashing (117)
  • Hergebruik-Kringloop (318)
  • Iets anders (370)
  • Int. Samenwerking (192)
  • Investeren (135)
  • Kerst (152)
  • Klimaat (1.664)
  • Licht (375)
  • Lucht (34)
  • Mensenrechten (169)
  • Milieu (749)
  • MVO (109)
  • Natuur (735)
  • Nederland (23)
  • Olympische Spelen (68)
  • Oranje (157)
  • Oud & Nieuw (125)
  • Pasen (2)
  • Sinterklaas (25)
  • Sport (221)
  • Vakantie (80)
  • Valentijn (38)
  • Verkiezingen (62)
  • Vervoer en OV (1.358)
  • Vrijwilligerswerk (16)
  • Water (301)
  • Welzijnswerk (30)
  • Recente berichten

  • Green Deal Circulaire Festivals Voor Internationale Evenementenindustrie
  • Transdev Investeert In Elektrische Bussen: 156 Elektrische Bussen Voor Noord-Holland by Ebusco
  • Via Parijs: Energietransitie Biedt Kansen Voor Nederland by College van Rijksadviseurs
  • De Eerste Elektrische Mazda: De Mazda e-TPV (electric Technology Prototype Vehicle)
  • De Elektrische Toyota BEV: Ultracompacte 2-Zits City Car
  • EU Subsidie Voor Hydrogen Valley: De Groene Waterstof Regio In Noord Nederland
  • Utrecht Stopt Met Afvalpas: Pasjessysteem Ondergrondse Afval Containers Afgeschaft In 2020
  • Klimaatnieuws: Gletsjers In Andesgebergte Met 40% Gekrompen Of Helemaal Gesmolten
  • Hoe Duurzaam Is Biomassa Nou Eigenlijk?: Energievoorziening Op Basis Van Hout (biomassa)
  • Gridflex Heeten: Duurzamer Dan Duurzaam – Een Zelfstandig Netwerk Samen Met De Buren
  • Achmea Werkt In 2030 Volledig CO2-Neutraal: Sustainable Development Goals (SDG’s) Centraal
  • De Bosatlas Van De Duurzaamheid: Alles Over Duurzaamheid In Nederland
  • State-Of-The-Art Cradle to Cradle Winkelcentrum De Oranjerie In Apeldoorn
  • De RSD-E Tug 2513: Een 70-Tons Elektrische Sleepboot In Auckland, Nieuw Zeeland by Damen
  • Haagse Gemeenteraad Wil Herbruikbare Eco-Bekers Op Evenementen
  • Fokker 7|8: ‘s Werelds Eerste Cradle to Cradle Geoptimaliseerde Logistieke Gebouw
  • Nieuw Duurzaam CO2-Neutraal Pand Voor Laagsteprijsgarantie In Rosmalen
  • Nieuw Duurzaam Hoofdkantoor ING In Amsterdam Zuidoost: Open, Transparant, Energie-Positief
  • DHL Parcel Hub Zaltbommel: Duurzaam E-commerce Sorteercentrum Voor Nederlandse Markt
  • Het Nieuwe Cradle to Cradle Hoofdkantoor Van Mercedes Benz Nederland In Nieuwegein
  • Links

    Milieunet op..