Anders Bekeken

Startschot Voor Klimaatakkoord Nederland: Uitstoot Van Broeikasgassen Met 49% Verminderen

Geschreven op 23-2-2018 - Erik van Erne. Geplaatst in Agenda, Klimaat Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmail

7 juli 2018: Op dinsdag 10 juli presenteert de voorzitter van het Klimaatberaad, Ed Nijpels, samen met de vijf voorzitters van de klimaattafels de hoofdlijnen voor het Klimaatakkoord.

Dat akkoord moet dit najaar worden gesloten. Met die hoofdlijnen geven de vijf tafels invulling aan de doelstelling van het kabinet om in 2030 een CO2-reductie van 49% te realiseren.

Voorzitter Ed Nijpels presenteert de voorstellen in samenhang en geeft een toelichting op de stand van zaken. Vervolgens zal hij de voorstellen voor hoofdlijnen aanbieden aan minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. Grote vraag is hoe concreet de voorstellen in deze fase al zijn. Het gaat in ieder geval alleen nog over de grote lijnen. Details worden in de komende maanden uitgewerkt, in het najaar moet dan het definitieve akkoord volgen.

De vijf voorzitters van de sectortafels geven daarna een verdiepende toelichting per tafel. Kees Vendrik voor Elektriciteit, Manon Janssen voor Industrie, Annemieke Nijhoff voor Mobiliteit, Diederik Samsom voor de Gebouwde omgeving en Pieter van Geel voor Landbouw en landgebruik.

Maanden van onderhandelen over het Klimaatakkoord hebben op verschillende gebieden weinig opgeleverd. Opvallend is dat net als bij de industrie ook de plannen voor verkeer en vervoer nog weinig concreet worden. Landbouw weet de doelstellingen wel te halen, maar schuift pijnlijke maatregelen voor zich uit. Afgelopen tijd is door bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties op verschillende deelgebieden (‘tafels’) onderhandeld en komende dinsdag worden de resultaten aan minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat gepresenteerd. De NOS heeft de hoofdlijnen van het akkoord ingezien. Veel verschillende partijen hebben meegepraat over het akkoord.

15 mei 2018: Het klimaatakkoord gaat het land in met Ed Nijpels. Om tot goede keuzes te komen, willen de onderhandelaars ook weten hoe u er over denkt. Iedereen krijgt met de energietransitie te maken. Zonder draagvlak lukt het niet. Vanaf eind mei komen hoofdonderhandelaar Ed Nijpels en andere mensen achter het Klimaatakkoord op vijf plaatsen in het land.

Zij zullen vertellen waar ze mee bezig zijn en wat dat voor u betekent. Ook willen zij uw vragen, wensen, zorgen en ideeën horen. Er is altijd iemand bij die de Haagse plannen vertaalt naar de betekenis voor de regio. Een uitgelezen kans om uw stem aan de onderhandelingstafels te laten horen.

Er staan de volgende bijeenkomsten op het programma: 28 mei Zutphen het Koelhuis – 1 juni Breda Strand Binnen – 12 juni Groningen Grand Cafe Tromp – 13 juni Utrecht Winkel van Sinkel – 15 juni Leiden Scheltema. De bijeenkomsten beginnen om 19.00 uur en duren tot ongeveer 21.30 uur. U kunt zich hier aanmelden.

Zie ook: Het Betonakkoord: Verduurzaming Bouwsector, Recycling en Verlaging CO2-Uitstoot – Convenant Recycling Betondakpannen: Jaarlijks 25 Miljoen Beton Dakpannen Recyclen – De Nederlandse Klimaatwet: Vermindering Broeikasgassen 95% en 100% Duurzame Energie in 2050 – Hoe Nederland Een Klimaatwet Krijgt by Milieudefensie – Het Energieakkoord Voor Duurzame Groei: Slechts 14% Duurzame Energie in 2020 en 16% in 2023 – Uitvoeringsagenda Energieakkoord Voor Duurzame Groei 2018: 6 of 7 Zonneparken by Het Rijk – Minder Windmolens op Land Dan Gepland in Energieakkoord 2013: 6.000 MW Wordt Niet Gehaald

23 februari 2018: De ministerraad heeft de kabinetsinzet voor het Klimaatakkoord vastgesteld. Daarmee wordt het startschot gegeven voor de besprekingen met het bedrijfsleven, maatschappelijke partijen en mede overheden over het Klimaatakkoord.

Het doel is om in de zomer van dit jaar tot afspraken op hoofdlijnen te komen over de wijze waarop Nederland de CO2-uitstoot met 49% terugdringt in 2030. Deze afspraken zullen vervolgens in de tweede helft van het jaar worden uitgewerkt in concrete programma’s. Zie ook: Hoe Nederland Een Klimaatwet Krijgt by Milieudefensie

De uitvoering van het Klimaatakkoord begint in 2019. Zie ook: De Klimaatenvelop: Kabinet Investeert 300 Miljoen Euro Per Jaar in CO2-Reductie

Het kabinet streeft naar een akkoord dat kan rekenen op breed maatschappelijk en politiek draagvlak. “Alle partijen hebben elkaar nodig om deze grote opgave tot een succes te maken”, aldus minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. “De uitdaging om tot de noodzakelijke broeikasgasreductie te komen is groot, maar biedt tegelijk ook kansen voor versterking van de Nederlandse economie.”

Het vorige akkoord uit 2013 was vooral op gericht minder energieverbruik en meer duurzamere energie opwekken en gebruiken. Nu staat alles in het teken van de strijd tegen broeikasgassen

Het Klimaatakkoord kent één centraal doel: de opgave om de uitstoot van broeikasgassen in Nederland in 2030 terug te dringen met 49% ten opzichte van 1990. De maatregelen die nodig zijn om CO2-uitstoot sterk terug te dringen, kosten geld. Het kabinet wil de kosten voor burgers en bedrijven zoveel mogelijk beperken. Dat gebeurt door er scherp op te letten dat de gemaakte afspraken kostenefficiënt zijn.

Het Klimaatakkoord moet concrete afspraken over CO2-reductie bevatten, waaruit duidelijk wordt welke partij verantwoordelijk is voor het realiseren van resultaat. De afspraken worden gemaakt binnen vijf sectoren: industrie, mobiliteit, de gebouwde omgeving, elektriciteit en landbouw & landgebruik. Elke sector krijgt een reductiedoelstelling in megatonnen CO2, zoals afgesproken in het regeerakkoord.

Er worden vijf sectortafels samengesteld, waaraan partijen deelnemen die een concrete bijdrage kunnen leveren aan de transitie, kennis over hun sector hebben en over mandaat beschikken om afspraken te maken. Van de sectortafels wordt verwacht dat ze ook afspraken maken over thema’s die belangrijk zijn voor alle sectoren, zoals innovatie, financiering en de arbeidsmarkt.

De voortgang en samenhang van de besprekingen wordt bewaakt door een Klimaatberaad. Binnen het kabinet is het klimaatbeleid een gezamenlijke opgave van de ministeries van EZK, BZK, LNV en I&W. VVD’er en oud-minister Ed Nijpels neemt een coördinerende rol op zich als voorzitter van het Klimaatberaad.

De sectortafels en het Klimaatberaad krijgen ieder een onafhankelijke voorzitter: Gebouwde omgeving (BZK): Dhr. Diederik Samsom. Mobiliteit (I&W): Mevr. Annemieke Nijhof. Industrie (EZK): Mevr. Manon Janssen. Elektriciteit (EZK): Dhr. Kees Vendrik. Landbouw & landgebruik (LNV): Dhr. Pieter van Geel. Klimaatberaad: Dhr. Ed Nijpels.

Zie ook: Het KlimaatAkkoord van Parijs – The Paris Agreement – Klimaatakkoord met Vereniging Nederlandse Gemeenten – Het Nationaal Klimaatakkoord: Hoe Ziet Jouw Klimaatakkoord Eruit? – Nederland haalt Kyoto doelstellingen – Open Brief 64 Hoogleraren: Oproep aan Kabinet om Alle Elf Kolencentrales in Nederland te Sluiten – De Klimaatwet van Jesse Klaver en Diederik Samson: Vermindering Broeikasgassen 95% in 2050 – De Klimaatzaak by VPRO Tegenlicht – Kabinet in Beroep Tegen Klimaatvonnis: Urgenda Ziet Uitspraak Beroep Met Vertrouwen Tegemoet – Het Energy Next! Congres: Het Roer Moet Om, Maar Hoe? – Nederlandse Energiecentrales Verstoken Steeds Meer Kolen: CO2-Uitstoot Fors Hoger – Battle of The Grids: Kernenergie- en Kolencentrales Overbodig, Voorrang voor Duurzame Energie – Energie van Nederland: Nederland Wordt Vuilste Land van Europa – Nederland 100% Duurzame Energie in 2030: Samen Sneller Duurzaam – Nederland krijgt nieuwe energie: 100% Duurzame Energie – Nederland ver verwijderd van Europese duurzame energie doelstelling – Het Energieakkoord Voor Duurzame Groei: Slechts 14% Hernieuwbare Energie in 2020 – Nieuwe Energie: Nederland na het Fossiele Tijdperk by Anne-Marie Rakhorst – Prins van Oranje over duurzame energie op de World Future Energy Summit

15 Reacties

  1. Erik van Erne zegt:

    24 februari 2018 om 14:04 | Permalink

    NVDE blij met start Klimaatakkoord

    De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie is blij met het startschot dat minister Eric Wiebes vrijdag gaf voor het Klimaatakkoord. Hij stuurde namens de ministeries van EZK, BZK, I&W en LNV een brief naar de Kamer over het proces dat gaat leiden tot het Klimaatakkoord.

    De NVDE vindt de brief een krachtige basis om een klimaatakkoord uit te werken dat zorgt voor een historische CO2-reductie. De NVDE vertegenwoordigt meer dan duizend bedrijven die Nederland in één generatie energieneutraal willen maken en heeft veel zin om aan de slag te gaan.
    De NVDE is het eens met de keuze voor netto cijfers voor de sectoren, waarbij de slaagkans wordt meegerekend. Daardoor rekenen we ons niet rijk. Ook is het mooi dat de vijf sectortafels de opdracht krijgen om uit te werken hoe de hogere, Europese ambitie van 55 procent reductie in 2030 tot stand gebracht zou kunnen worden.

    De NVDE is het er zeer mee eens dat kosteneffectiviteit wordt berekend met het oog op 2050. Daarmee mikken we op maatregelen die kosteneffectief zijn voor het uiteindelijke doel, in plaats van eerst in te zetten op aanpakken die weliswaar goedkoop zijn op de korte termijn, maar eindigen in een doodlopende straat.

    De bulk van de gewenste tonnen CO2-reductie zal komen van de uitrol van bestaande technieken. Wiebes noemt hierbij terecht hernieuwbare energie, energie-efficiency en elektrisch vervoer. Bijvoorbeeld aardgasvrije wijken en opslag en conversie van energie staan terecht genoemd als belangrijke onderwerpen voor pilots en demonstratieprojecten.

    Het streven om de afspraken zo concreet te maken dat het PBL ze kan doorrekenen is een must om meetbaar succes te behalen en op tijd te kunnen bijsturen. Het door Wiebes genoemde tijdpad is ambitieus maar nodig: hij wil in de zomer al een akkoord op hoofdlijnen, en nadere uitwerking in de tweede helft van 2019.

    De NVDE is blij met de genoemde voorzitters van de tafels en het Klimaatberaad. We wensen hen veel succes en staan in de startblokken om samen met hen en de ministeries stevige afspraken tot stand te helpen brengen. Wiebes en zijn collega’s hebben met deze brief een mooie schaatsbaan neergelegd met een sterk ‘team Holland’ om dit klimaatakkoord te leiden. Let’s go!

  2. Erik van Erne zegt:

    16 maart 2018 om 13:19 | Permalink

    Natuur & Milieu Tevreden over Start Klimaatakkoord

    Natuur & Milieu is tevreden over de rol die milieuorganisaties krijgen bij het komende Nationaal Klimaatakkoord. Het akkoord gaat de ambities van het kabinet concreet maken om in 2030 49% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. Milieuorganisaties nemen deel aan de gesprekken voor het akkoord.

    In het klimaatakkoord worden belangrijke afspraken gemaakt over natuur en landbouw, mobiliteit, gebouwde omgeving, energie en industrie. Zo worden er afspraken gemaakt over de manier waarop vervoersmiddelen emissievrij moeten worden en hoe gebouwen de komende jaren van het gas af gaan.

    Natuur & Milieu vindt het belangrijk dat er ambitieuze afspraken gemaakt worden. “Daarom zetten we in op een gedegen maatregelenpakket dat streeft naar 55% minder CO2-uitstoot in 2030. Dit is het percentage dat nodig is om de klimaatdoelstellingen uit Parijs te halen,” aldus Marjolein Demmers, directeur Natuur & Milieu. Naast de CO2-reductie in 2030 wil Natuur & Milieu dat in het akkoord ook een goede basis wordt gelegd voor een volledig klimaatneutrale samenleving in 2050.

    De besprekingen over de inhoud van het klimaatakkoord worden gehouden aan vijf tafels. Greenpeace, de Natuur- en Milieufederaties, Milieudefensie en Natuur & Milieu werken samen en vertegenwoordigen elkaar tijdens de gesprekken. Natuur & Milieu schuift aan bij de tafels over landbouw en natuur, mobiliteit en industrie. Ook bij de overkoepelende tafel, het Klimaatberaad, doet Natuur & Milieu mee aan de gesprekken. Demmers: “Wij hebben onder meer onze expertise aangeboden op het vinden van draagvlak in de samenleving en het uitvoeren van de transitie. Ook zullen we ons, samen met de andere groene organisaties, hard maken voor een eerlijke verdeling van de lusten en lasten.”

  3. Erik van Erne zegt:

    27 april 2018 om 15:35 | Permalink

    Hogere Klimaatambities Bereikbaar Door Lagere Kosten Duurzame Energie by NVDE

    Het Klimaatakkoord kan ambitieuzer worden. De benodigde extra CO2-reductie tot 2030 is 11 megaton lager dan in het regeerakkoord staat, zo blijkt uit de Kostennotitie van het PBL. Dat komt onder andere doordat het opwekken van duurzame stroom goedkoper is geworden. Daardoor hoeft de overheid minder kosten te maken om de doelen te bereiken.

    De kosten van 49% CO2-reductie in 2030 zijn aanzienlijk lager dan eerder geschat: niet 3,5 – 5,5 miljard per jaar maar 2,1 – 3,3 miljard euro. De doelstelling van -55% CO2 komt daardoor makkelijker binnen bereik. Verdere elektrificatie van industrie, mobiliteit en gebouwde omgeving met oranje-groene stroom gaat Nederland kosteneffectief verduurzamen.

    De nationale kosten voor zon en wind op land zijn veranderd in nationale opbrengsten van €20 per vermeden ton CO2. De NVDE is blij dit te zien in de Kostennotitie Energie van het PBL. Maar dat gaat niet vanzelf. Er moeten wel degelijk afspraken worden gemaakt om die kostenreductie te realiseren. Daar wil de NVDE flink mee aan de slag. We moeten tot goede plannen komen om ruimte te vinden voor wind- en zonne-energie, inclusief de inpassing in natuur en landschap en voldoende participatie van burgers. Met goede afspraken is het eind van de kostendaling nog lang niet in zicht.

    Met een verdere elektrificatie van industrie, vervoer en gebouwde omgeving kunnen de kosten nog verder omlaag. Ook de hogere ambitie bij wind op zee wordt dan gunstiger dan nu in de PBL-cijfers.

    Minister Eric Wiebes schrijft in zijn brief aan de Kamer dat hij onverkort vasthoudt aan de doelstellingen van het huidige Energieakkoord voor 2020 en 2023. Het is goed dat hij dat expliciet benoemt. Het PBL rekent namelijk met een referentiescenario zonder SDE+-subsidie, waarbij die doelen niet gehaald worden. De NVDE is blij dat Wiebes bevestigt dat hij de doelen van het Energieakkoord onverkort wil halen: bij het maken van afspraken over nieuwe doelen in het klimaatakkoord is het cruciaal om tegelijkertijd de bestaande doelen te realiseren

    De energietransitie in de gebouwde omgeving is nog relatief duur. Het is goed dat minister Wiebes erkent dat die met het oog op 2050 wel noodzakelijk is. De NVDE werkt met anderen aan kostenreductie, via een aanpak zoals ook bij wind op zee succesvol is gebleken: schaal maken, goed organiseren en aantrekkelijk maken voor mensen. De NVDE heeft er vertrouwen in dat hier onder leiding van Diederik Samsom en met inzet van alle betrokkenen een doorbraak mogelijk is, zoals het Energieakkoord die bevatte voor wind op zee.

    Voor de industrie is duidelijk dat besparing ook zeer kosteneffectief is (meestal geld oplevert). Een verdere elektrificatie van de industrie is niet helemaal doorgerekend, maar op basis van de voorziene kostendaling van elektriciteit is het zeer de moeite waard is om uit te werken in het Klimaatakkoord. Ook met oog op de lange termijn is dit een belangrijke mogelijkheid, die nu financieel een stuk aantrekkelijker is geworden.
    Een aantal zon- en wind-opties zijn goedkoper geworden dan CCS. Zij krijgen dan ook een hoger aandeel in de pakketten (20 Gigawatt). Wiebes gaat uit nu uit van 7,2 megaton CCS in de industrie in plaats van de eerder geplande 18 megaton. De NVDE vindt de nieuwe inschatting een stuk haalbaarder.

    Het PBL geeft een optimistischer inschatting van de kostendaling van elektrische auto’s. De kabinetsambitie van nulemissie-auto’s heeft nationale opbrengsten van €60 per vermeden ton CO2. Ook CO2-normen voor auto’s en zuinige banden leveren geld op.

  4. Erik van Erne zegt:

    28 april 2018 om 13:24 | Permalink

    Windenergie op Land Goedkoopste by NWEA

    De Nederlandse branchevereniging voor windenergie NWEA laat weten blij te zijn met het rapport van het PBL waarin wind op land als goedkoopste optie voor CO2-reductie wordt aangemerkt. NWEA-directeur Berend Potjer: ‘Het is goed dat een onafhankelijke bron bevestigd wat wij al langer zeggen. Dat windenergie op land niet alleen de goedkoopste bron van duurzame energie is, maar Nederland ook veel oplevert, zoals banen en innovatie. Door lokale werkgelegenheid, goedkope stroom en participatie profiteren de lokale gemeenschappen en omwonenden meestal ook zelf van de projecten.’

    Bij de varianten met veel duurzame stroom stijgen rekent PBL op stijgende kosten van wind op zee. De belangrijkste reden daarvoor is dat PBL ervan uitgaat dat de vraag niet meestijgt, waardoor de windmolens meer stroom produceren dan nodig en dus afgeschakeld zouden worden.

    Volgens NWEA is dat niet reëel. Potjer: ‘Woningen en industrie gaan van het Groningengas af en het vervoer moet in 2030 van de benzine en diesel af. De vraag naar stroom zal juist stijgen en dan moet je de windparken niet afschakelen, maar bijschakelen.

  5. Erik van Erne zegt:

    18 mei 2018 om 12:27 | Permalink

    Vijf dingen die je moet weten over het Klimaatakkoord

    Milieudefensie beslist mee over het Nederlands Klimaatakkoord. Ons doel? Een eerlijk Klimaatakkoord. Zodat alle Nederlanders mee kunnen doen en klimaatverandering zo snel mogelijk stopt. In deze video legt directeur Donald Pols uit wat je moet weten over het Kimaatakkoord.

    Het Klimaatakkoord van Parijs is een afspraak tussen bijna alle landen van de wereld om klimaatverandering te stoppen. Ook Nederland heeft het akkoord ondertekend. Daarom werkt de regering nu met allerlei partijen aan een Nederlands Klimaatakkoord. Daarin worden onder andere afspraken gemaakt over energie, voedsel en verkeer. Aan tafel zitten: overheden, werkgevers en vakbonden, en milieuorganisaties zoals Milieudefensie. Die spreken samen af hoe we de doelen van Parijs hier in Nederland kunnen halen..

  6. Erik van Erne zegt:

    22 juni 2018 om 15:11 | Permalink

    Klimaatakkoord: Energiebelasting op Elektriciteit 50 Procent Omlaag en op Aardgas 75 Procent Omhoog

    In het Klimaatakkoord wordt naar alle waarschijnlijkheid vastgelegd dat de belasting op elektriciteit in de komende 12 jaar met 50 procent wordt verlaagd en op aardgas 75 procent wordt verhoogd.

    De verlaging van de belasting op stroom en de verhoging van de belasting op aardgas zou het gebruik van warmtepompen moeten aanjagen ten faveure van gasgestookte cv-ketels.

    Deze stapsgewijze verschuiving van de energiebelasting wordt vrijwel zeker opgenomen in nog af te sluiten het Klimaatakkoord.

    Een pakket maatregelen dat moet bewerkstelligen dat de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen voor 2030 met 49 procent daalt.

    Wie aardgas blijft stoken zou in 2030 hierdoor zo’n 380 euro per jaar meer kwijt zijn aan energiebelasting dan nu.

  7. Erik van Erne zegt:

    4 juli 2018 om 21:47 | Permalink

    Kwart Gemeenten Noemt Doelen voor Energietransitie in Coalitieakkord by NVDE

    De NVDE is blij dat het merendeel van de honderd grootste gemeenten klimaatbeleid noemt in hun coalitieakkoord. “Het is mooi dat gemeenten volop aandacht hebben voor de energietransitie. Dat past bij de hoofdrol die zij krijgen in de hoofdlijnen van het Klimaatakkoord. Tegelijk is het nodig dat hun plannen nog veel concreter worden,” zegt Olof van der Gaag, directeur Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. In de Regionale Energie Strategieën (RES) zullen gemeenten zo snel mogelijk keuzes moeten maken over de opwekking van duurzame energie en over het aardgasvrij maken van wijken. Bureau WKPA inventariseerde in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) wat er in de coalitieakkoorden van de honderd grootste gemeenten staat over de energietransitie.

    Een kwart van de honderd grootste gemeenten noemt concrete doelen voor de energietransitie binnen de komende vier jaar in het coalitieakkoord. Vijfendertig andere gemeenten willen deze doelen in de komende vier jaar gaan bepalen. Voor de langere termijn, gerelateerd aan het Parijs-akkoord, benoemt meer dan de helft van de gemeenten een specifiek jaartal voor een energieneutrale gemeente. Goerree-Overflakkee is hierin het meest ambitieus: dat wil in 2020 energieneutraal zijn.

    In bijna de helft van de college-akkoorden staan concrete plannen voor aardgasvrije wijken. Vijf gemeenten noemen een jaartal waarin ze volledig aardgasvrij zijn. Acht hebben ook concrete doelen voor deze coalitieperiode. Nijmegen wil acht aardgasvrije wijken hebben in 2022. Den Haag wil in deze periode 25.000 tot 30.000 woningen van duurzame energie voorzien.

    Twaalf van de honderd coalities benoemen concreet dat er zon- en windprojecten zullen komen. Ede wil nog deze kabinetsperiode twee windmolens plaatsen, vijftig hectare zonnevelden aanleggen en het oppervlakte aan zonnepanelen op daken verdrievoudigen.

    43 gemeenten noemen het verduurzamen van eigen gemeentelijk vastgoed. Negen van hen hebben hiervoor concrete plannen opgesteld.

    55 coalitieakkoorden gaan in op elektrisch vervoer. 27 spreken zich uit over meer laadpalen. Twee van hen willen parkeerbeleid gebruiken om elektrisch rijden te stimuleren (Eindhoven en Hilversum). Acht gemeenten spreken zich uit over waterstof. Maastricht wil in 2030 volledig elektrisch rijden.

    Bijna alle gemeenten willen burgerparticipatie bevorderen. Veertig willen burgercoöperaties en -initiatieven voor duurzame energie ondersteunen. 29 van de honderd akkoorden zeggen energieloketten in te richten om bewoners te helpen bij verduurzaming of hebben andere concrete plannen daarvoor.

  8. Erik van Erne zegt:

    10 juli 2018 om 15:36 | Permalink

    NVDE reactie hoofdlijnen Klimaatakkoord: Basis voor snelle groei duurzame energie tegen lagere kosten

    Duurzame stroom wordt de norm: minimaal driekwart van de elektriciteit in Nederland is duurzaam in 2030. We hebben dan tenminste zeven keer zoveel zon- en windenergie als nu, tegen 40 procent lagere kosten. Ruim een kwart van de huizen is dan duurzaam verwarmd, zonder aardgas. De kosten daarvoor zijn in 2030 een kwart tot de helft lager en zijn ook tot die tijd betaalbaar met een combinatie van belastingverschuiving, gebouwgebonden financiering en subsidie. Dat zijn de belangrijkste positieve punten van de hoofdlijnen van het klimaatakkoord volgens de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE).

    De hoofdlijnen van het klimaatakkoord zijn voor de NVDE een belangrijke tussenstap op weg naar een volledig duurzame energievoorziening. De tafels geven een gemengd beeld en er moeten nog belangrijke keuzes worden gemaakt. “Het is nog te vroeg voor champagne maar zeker nog geen tijd voor azijn. De NVDE heeft er zin in om ook in het najaar bij te dragen aan een mooi akkoord dat zorgt voor een definitieve omslag naar een CO2-vrije samenleving. Zeker de resultaten bij elektriciteit en gebouwde omgeving bieden hoop dat dat gaat lukken” zegt Olof van der Gaag (directeur NVDE).

    In 2030 is 75 procent van de Nederlandse elektriciteit duurzaam en hebben we zeven keer zoveel zon- en windenergie als nu. Wanneer andere sectoren meer elektriciteit vragen, zal dit verder groeien. De sterke groei van elektriciteit uit wind en zon betekent ongeveer: 700 nieuwe windmolens op zee tussen 2023 en 2030, 500 nieuwe windmolens op land ten opzichte van het Energieakkoord – deels door oude molens te vervangen en 75 miljoen nieuwe zonnepanelen. Kostprijsreducties van veertig procent of meer zijn haalbaar.

    Die groei en kostprijsverlaging komen er niet vanzelf. Afgesproken is dat de succesformule van wind op zee wordt voortgezet en zoveel mogelijk wordt toegepast op land, met betrokkenheid van omwonenden. In het najaar moet dit samen met andere randvoorwaarden verder worden uitgewerkt.

    In 2030 verwarmen we twee miljoen woningen duurzaam en de overige woningen gebruiken fors minder aardgas. Aardgasvrij wordt aantrekkelijker dan aardgas door een combinatie van maatregelen: Het verhogen van de belasting op aardgas en het verlagen van die op elektriciteit maakt alle duurzame oplossingen rendabeler. De groei in de markt bevordert kostenreductie met een kwart tot de helft, in combinatie met kwaliteitsverbetering. Gebouwgebonden financiering helpt woningeigenaren om hun huis te verduurzamen zonder hogere woonlasten. Er komt subsidie voor een wijkaanpak en voor woningverbeteringen en warmtebronnen die nog niet rendabel zijn.

    Deze maatregelen moeten nader worden uitgewerkt in het najaar – net als de normering voor woningen en warmte-installaties, de planning wanneer wijken van aardgas af gaan en ontzorging voor bewoners.

    Mobiliteit heeft ruimschoots voldoende mogelijkheden in kaart gebracht voor CO2-besparing. In het najaar moet de mobiliteitstafel van mogelijkheden naar maatregelen. Elektrische auto’s kunnen zorgen voor een besparing van 3 tot 5 Megaton, wanneer die financieel concurrerend worden gemaakt en de benodigde (slimme) laadinfrastructuur er is. Een prima route om invulling te geven aan het regeerakkoord is om in 2030 alleen nog maar emissievrije personenauto’s te verkopen.

    De industrietafel ziet net als de NVDE forse kansen voor elektrificatie. In combinatie met energiebesparing en fors verlaagde inzet op CO2 –opslag (CCS) is dit pakket nu meer in balans. De vormgeving van het ‘vervuiler betaalt’-principe in combinatie met aandacht voor de concurrentiepositie moet nog verder worden uitgewerkt.

    De glastuinbouw heeft goede ambities om klimaatneutraal worden met duurzame elektriciteit en geothermie. Dit is een mooi voorbeeld van kansen die ontstaan door vanuit verschillende sectoren samen te werken.

  9. Erik van Erne zegt:

    10 juli 2018 om 16:28 | Permalink

    De Jonge Klimaatbeweging: Klimaatakkoord is mooie eerste stap, maar nog te weinig, te vaag en te technisch

    De Jonge Klimaatbeweging is blij met de eerste stap van het Klimaatakkoord, maar het is nog te vaag, te weinig en te technisch.

    Zo zijn bij de tafels Gebouwde Omgeving en Elektriciteit de plannen goed uitgewerkt en ambitieus, maar zijn de andere tafels nog niet zo ver. Zij moeten na de zomer hard aan de slag om realistische en ambitieuze afspraken te maken. Daarnaast komen twee belangrijke thema’s nog niet veel aan bod, terwijl ze essentieel zijn voor het slagen van het Klimaatakkoord: de sociale aspecten van de transitie en een visie op de rol die duurzaam onderwijs speelt in het akkoord. Ook missen er afspraken over de manier waarop de kosten verdeeld gaan worden, tussen huishoudens onderling en tussen huishoudens en bedrijven.

    In het akkoord zijn veel technische maatregelen opgenomen. Maar het sociale aspect van de transitie komt nog te weinig aan bod. “Het verduurzamen van Nederland is voor ons niet alleen een technische uitdaging, waarbij het wachten is op de nieuwste technologische innovatie. Nee, het grootste deel van de benodigde techniek is al voorhanden. Om de doelen van Parijs te halen is ook sociale innovatie nodig; nieuwe samenwerkingsvormen, nieuwe manieren om huizen te delen, een leasefiets van de baas, het langzaam uitfaseren van vleesconsumptie, innovatief openbaar vervoer, experimenteerruimte met reststromen en ga zo maar door,“ aldus Linde Nieman (voorzitter Jonge Klimaatbeweging). Dat het mogelijk is om hier meer mee te doen bewijst bijvoorbeeld de Gebouwde Omgeving met het idee om leningen voor duurzame investeringen te koppelen aan het gebouw in plaats van aan de bewoner.

    De taakgroep Arbeidsmarkt en Scholing is al ver gekomen met een visie op werkgelegenheid. Het stuk dat in het akkoord staat is gebaseerd op het recente SER-advies en neemt veel dingen in overweging. Nieman: “Wel missen we hier de integrale kijk op onderwijs en het besef dat duurzaamheid in het onderwijs een van de belangrijkste manieren is om klimaatverandering tegen te gaan.” De Jonge Klimaatbeweging gaat zich het komende half jaar inzetten om de link tussen onderwijs en het bereiken van de doelen van Parijs een belangrijk onderdeel te maken van het Klimaatakkoord.

    Duurzaamheid zit volgens de Jonge Klimaatbeweging verweven in heel veel verschillende aspecten van de samenleving en houdt niet op bij het verminderen van CO2 uitstoot. Dit akkoord is een unieke kans om gezamenlijk (jong/oud, bedrijfsleven/overheid, links/rechts) een samenleving te creëren waarin we allemaal op een duurzame manier een goed en gezond leven hebben. Laten we na de zomer er met z’n allen voor zorgen dat deze kans benut wordt.

  10. Erik van Erne zegt:

    10 juli 2018 om 16:32 | Permalink

    Klimaatakkoord: samen nieuwe duurzame energie opwekken by ODE

    In het voorstel op hoofdlijnen voor het nieuwe Klimaatakkoord is de ambitie uitgesproken dat 50 procent van alle nieuwe duurzame energie opwek op land eigendom wordt van de lokale omgeving. “Wij voorzien een grote versnelling van de ontwikkeling van nieuwe duurzame energieprojecten wanneer de omgeving daar eigenaar van kan worden,” aldus Siward Zomer, woordvoerder van Energie Samen, de branchevereniging van duurzame energie-initiatieven van burgers en agrariërs.

    De zeggenschap en de opbrengsten van duurzame energieprojecten waarin bewoners, agrariërs, en lokale ondernemers zelf investeren en die ze zelf ontwikkelen zijn direct voor de lokale gemeenschap. Dit maakt hen een gelijkwaardige partner bij het ontwikkelen van duurzame energieprojecten. Zo kunnen we door een goede samenwerking tussen markt en omgeving de energietransitie versnellen.

    Met deze ambitie wordt een belangrijke kans gecreëerd voor de lokale omgeving. Siward Zomer: “Deze kans moeten lokale partijen wel zelf oppakken en verzilveren. Het betekent niet dat de duurzame energieprojecten op een presenteerblaadje worden aangereikt. Het betekent samen ondernemen en risico nemen. We moeten echt aan de bak met z’n allen” Ieder project is maatwerk. De eigendomsverhoudingen en rolverdeling zullen daarom niet bij alle projecten hetzelfde zijn.

    Met de uitspraak dat de helft van nieuwe duurzame energieproductie van burgers kan worden, wordt heel letterlijk invulling gegeven aan één van de belangrijkste uitgangspunten van het nieuwe Klimaatakkoord, namelijk dat de transitie naar een CO2-vrij elektriciteitssysteem van iedereen is en dat iedereen mee kan doen.

    Ook op het gebied van energiebesparing en aardgasvrije wijken gaan bewonersinitiatieven een belangrijke rol spelen. In de komende drie jaar gaan zij er samen met gemeenten en andere partijen voor zorgen dat in 500 wijken een concrete uitvoeringsagenda wordt gerealiseerd. Zij zorgen dat bewoners elkaar inspireren om tot woningverduurzaming te komen, en brengen de dialoog op gang over wonen zonder aardgas. Hiermee zijn zij een belangrijke partner om tot een gedragen oplossing per wijk te komen.

    De lokale energiebeweging is straks vertegenwoordigd in de alle 33 regio’s waar regionale energiestrategieën worden uitgewerkt. Ook hiermee werken burgerinitiatieven eraan dat de doelstellingen voor lokale duurzame energie uit het Klimaatakkoord gerealiseerd gaan worden, inclusief 50% eigendom van de omgeving – en dat de energieprojecten zorgvuldig in de omgeving worden ingepast.

    Van iedereen wordt gevraagd actief mee te werken aan de energietransitie. Energie Samen wil samen met haar achterban stevig aan de slag. We roepen iedereen op om lid te worden van een energiecoöperatie in de buurt en zelf aan de slag te gaan met een duurzaam energie-initiatief.

  11. Erik van Erne zegt:

    12 juli 2018 om 17:02 | Permalink

    Klimaatakkoord: Extra Geld Nodig om Verduurzamen Huurwoningen te Versnellen by Aedes

    Woningcorporaties willen bijdragen aan de verduurzaming van de Nederlandse woningvoorraad, maar niet ten koste van hun kerntaken. En zonder extra geld is versnelling niet mogelijk. Op basis van deze uitgangspunten blijven corporaties meepraten over het Klimaatakkoord. Dat besloten corporatiebestuurders op 6 juli 2018 tijdens een ledencongres van Aedes.

    Aedes neemt deel aan de Klimaattafel Gebouwde omgeving. De inzet van corporaties is eerder vastgelegd in een position paper: woningcorporaties kunnen en willen bijdragen aan klimaatdoelstellingen. Ze verduurzamen hun woningen, maar dat mag niet ten koste gaan van het bouwen van voldoende en betaalbare huizen. Alles tegelijk is financieel niet mogelijk en het is niet redelijk dat de sociale huursector als voorloper extra kosten voor haar rekening neemt.

    Ook de Klimaattafel Gebouwde omgeving heeft de hoofdlijnen vastgelegd in een tussenstand. Onderdeel daarvan is het akkoord Nieuwbouw Aardgasvrij: partijen bekijken of nieuwbouwprojecten in de pijplijn alsnog gasvrij kunnen worden gemaakt. Ook ligt het voorstel de Startmotor op tafel: in de komende drie jaar 100.000 sociale huurwoningen extra van het gas halen.

    Corporatiebestuurders besloten op het Aedes-congres om op basis van de tussenstand mee te blijven praten over het Klimaatakkoord. Ze spraken ondubbelzinnig uit dat ze alleen een handtekening onder het Klimaatakkoord zullen zetten als er ook harde afspraken over de financiering vastgelegd worden. Over dat uitgangspunt nam het congres een motie aan: ‘Gelijk oversteken: versnelling is alleen mogelijk met extra geld.’ Ook moet er in afspraken rekening worden gehouden met verschillen tussen corporaties en hun werkgebied.

    Aedes-voorzitter Marnix Norder kan goed uit de voeten met de randvoorwaarden die hij van de bestuurders meekrijgt voor het overleg aan de klimaattafel: ‘Corporaties laten zien wat ze kunnen bijdragen. Maar als Nederland het tempo wil versnellen, moet er geld bij. De belastingdruk op corporaties neemt nog steeds toe, daar moet het kabinet wat aan doen. We willen graag en de zon gaat weliswaar voor niets op, maar ieder zonnepaneel moet betaald worden.’

  12. Erik van Erne zegt:

    12 juli 2018 om 17:30 | Permalink

    Reactie Klimaatstroom Zuid op landelijk Klimaatakkoord: Zuid-Nederland al volop in beweging!

    ‘Volle kracht vooruit’. Onder die vlag is de reactie vanuit de zuidelijke provincies op het landelijke Klimaatakkoord te vatten. ‘Praten en schrijven over klimaatverandering is nuttig en noodzakelijk, maar beneden de rivieren zitten we al stevig in de doe-stand’, aldus de Bredase wethouder Paul de Beer, één van de initiatiefnemers van Klimaatstroom Zuid.

    Tijdens de Klimaattop Zuid op 4 juni stelden de deelnemers aan het eind van het programma een ‘startdocument’ op dat de brede inzet in Zuid-Nederland toont om de leefomgeving in snel tempo beter voor te bereiden op extreme regenval, hitte en droogte. De zuidelijke provincies geven daarmee feitelijk al uitvoering aan het landelijke Klimaatakkoord en verwachten daarvoor ook steun van het Rijk.

    Enkele voorbeelden van projecten die al uit de startblokken komen: zonne-energie op alle boerendaken, aardgasloze wijken, aardgasloze glastuinbouw, twee pilots circulaire veehouderij en het groene schoolpleinenplan. Brabants gedeputeerde Johan van den Hout (Natuur, Water en Milieu): ‘In september komen we opnieuw samen om het programma en de community van Klimaatstroom Zuid verder vorm te geven. Ik zou minister Eric Wiebes best wel eens willen uitnodigen voor een tour door de drie zuidelijke provincies langs alle goede voorbeelden en initiatieven die hier al gaande zijn’.

    Kees-Jan de Vet, dijkgraaf van waterschap Brabantse Delta, sluit zich daarbij aan. ‘De klimaatverandering is een gigantische maatschappelijke opgave. We zien nu dat er in Den Haag stappen worden gezet. Klimaatstroom Zuid wil daar een versterkende beweging bij zijn: alleen door samen op te trekken, kunnen grote stappen worden gezet’.

  13. Erik van Erne zegt:

    12 juli 2018 om 21:07 | Permalink

    Milieuorganisaties Over het Klimaatakkoord: twee klimaattafels goed op weg, drie blijven achter

    Greenpeace, Milieudefensie, de Natuur en Milieufederaties en Natuur & Milieu vinden de voorstellen voor de hoofdlijnen van het Klimaatakkoord nog niet voldoende om de klimaatdoelen uit het Parijs-akkoord te halen: “Deze voorstellen gaan ons niet in Parijs brengen, we zijn pas in Antwerpen”, aldus de milieuorganisaties in een eerste reactie.

    De organisaties zijn blij met de gemaakte keuzes voor elektriciteit en de gebouwde omgeving. “Die tafels zijn aardig ver gekomen en bieden veel aanknopingspunten om op verder te gaan. Maar andere blijven teleurstellend vaag. Dit najaar zullen óók industrie, landbouw en mobiliteit keuzes moeten maken voor structurele verandering.

    Het hoofdlijnenakkoord dat nu op tafel ligt zal het komende half jaar verder uitgewerkt worden. Belangrijkste zorgpunten voor de organisaties zijn de focus op CO2-opslag, te veel gebruik van biomassa en het uitblijven van een duurzaam landbouwsysteem.

    “Komende half jaar moet ook invulling worden gegeven aan de opdracht van het kabinet voorstellen te doen die leiden tot 55% CO2-reductie in 2030, een cruciaal element van dit broodnodige akkoord in strijd tegen catastrofale klimaatverandering.”

    De organisaties willen ook meer duidelijkheid over wie de maatregelen gaat betalen. “De burgers dreigen op te draaien voor de kosten van het klimaatbeleid zolang grote vervuilers nauwelijks klimaatbelasting betalen en tegelijk wel subsidies eisen. Dat is oneerlijk en moet echt beter.

    Het meest tevreden zijn de organisaties over de afspraken over elektriciteit. “Bij de opwekking van duurzame energie zijn gelukkig wel ambitieuze afspraken voor de lange termijn gemaakt.”

    In het akkoord wordt de ambitie uitgesproken om in 2030 70 tot 80 procent van de energie duurzaam op te wekken. Bij genoeg vraag kan het tempo voor de uitrol wind op zee verdrievoudigd worden. Afspraak is om natuurbelangen hierbij goed mee te nemen. Daarnaast is afgesproken dat de helft van de nieuwe installaties voor zon- en windenergie in lokale handen moet komen.

    De industrie heeft nog een lange weg te gaan. De technieken zijn op een rij gezet maar er zijn nog geen keuzes gemaakt. “Wij plaatsen nog steeds grote vraagtekens bij nut en noodzaak van CO2-opslag onder de grond. De industrie heeft daar begrip voor. Daarom gaan we nu de risico’s van CO2-opslag samen goed onder de loep nemen en afzetten tegen duurzame alternatieven via een gezamenlijk onderzoekstraject.”

    Er is weinig concreet over de financiering van de plannen in de industrie. De milieuorganisaties bepleiten dat de kosten van de verduurzaming van de industrie niet alleen bij de burger belanden. Positief in dit voorstel is de afspraak om onderzoek te doen naar het beprijzen van de CO2-uitstoot van de industrie.

    De milieuorganisaties maken zich grote zorgen over de forse inzet op biobrandstoffen. Gevreesd wordt dat de verwachtingen daarover te hoog zijn. “Echt duurzame biobrandstof is en blijft onvoldoende beschikbaar om grote CO2-besparing mee te realiseren.” Liever zien de organisaties dat vervoer wordt verduurzaamd door meer in te zetten door op onder andere elektrisch rijden, de fiets en ov.

    Ze zijn daarom ook tevreden met de voorstellen om elektrisch vervoer te versnellen en de inzet op schoon vervoer in steden. Daarnaast zijn de organisaties positief dat aan de mobiliteitstafel voor het eerst een integrale visie is ontwikkeld op duurzame mobiliteit in Nederland.

    Grootste opgave in de landbouw is volgens de organisaties om de problemen die er zijn structureel aan te pakken. “Er staan nu vooral kortetermijnmaatregelen in het hoofdlijnenakkoord die er niet voor gaan zorgen dat er een duurzaam landbouwsysteem komt. Op deze manier blijven boeren moeite houden het hoofd boven water te houden en blijft de druk op de natuur te groot.

    Om de landbouw echt toekomstbestendig te maken, moet de omvang van de veestapel passen binnen de grenzen van de biodiversiteit. Positief is dan ook de afspraak dat deze zomer wordt onderzocht hoe Nederland tot een integraal duurzaam landbouwsysteem kan komen. De resultaten uit dit onderzoek zijn van belang voor de verdere uitwerking van het klimaatakkoord.”

    Aan de tafel voor de gebouwde omgeving zijn volgens de milieuorganisaties goede eerste stappen gezet. Zo wordt door belastingmaatregelen gasverbruik minder aantrekkelijk gemaakt ten gunste van het gebruik van elektriciteit. “Ook positief zijn de afspraken over het isoleren van woningen, daar valt namelijk nog veel winst te halen”.

    Er zijn wel zorgen over de vrijblijvendheid van de afspraken in het akkoord. “Ook krijgen gemeenten een belangrijke rol, maar de doelen hiervoor zijn onduidelijk.”

  14. Erik van Erne zegt:

    15 juli 2018 om 15:53 | Permalink

    Met Dit Klimaatakkoord Kan De Verbouwing van Nederland Beginnen by UNETO-VNI

    Duurzame technologie gaat een sleutelrol spelen bij het op grote schaal energiezuinig maken van woningen en gebouwen. Die conclusie trekt UNETO-VNI uit de hoofdlijnen van het Klimaatakkoord.

    De installatiekoepel is enthousiast over de plannen die Ed Nijpels vandaag heeft gepresenteerd. De subsidie voor gebouw-gebonden financiering en een verschuiving in de energiebelasting zullen verduurzaming aantrekkelijker maken. De norm voor de maximale warmtevraag van woningen geeft vaart aan de toepassing van hybride warmtepompen en zonneboilers. Dat geldt ook voor de afspraak om 100.000 corporatiewoningen nog vóor 2021 aardgasloos te maken. UNETO-VNI heeft regelmatig gepleit voor dergelijke maatregelen.

    Voorzitter Doekle Terpstra van UNETO-VNI: ‘De grote verbouwing van Nederland gaat écht beginnen. Nog voor 2021 gaan we 100.000 corporatiewoningen verduurzamen met behulp van warmtenetten en collectieve of individuele (hybride) warmtepompen. Vanaf 2021 moeten jaarlijks 50.000 huizen aangepakt worden. Al ruim voor 2030 verduurzamen we ieder jaar 200.000 woningen. Daarmee reduceren we onze CO2-uitstoot enorm. Een CO2-neutrale gebouwde omgeving in 2050 is geen utopie, het kan echt. Op deze manier zetten we grote stappen om het voor elkaar te krijgen.’

    Op basis van de huidige voorstellen zal het Klimaatakkoord leiden tot een gefaseerde energietransitie. Terpstra: ‘Wij zijn blij met de afspraak dat gemeenten in 2021 duidelijk maken of en wanneer een wijk van het gas af gaat en wat de alternatieve bron voor verwarming wordt. Dat is belangrijk voor bewoners, maar óók voor de regionale installateurs die voorbereidingen moeten treffen om klanten voor te lichten of medewerkers bij te scholen. Met dit tempo verwacht ik dat we voldoende capaciteit hebben om de klus te klaren. De komende jaren zetten we bovendien alles op alles om meer technici op te leiden voor de energietransitie.’

    Het Klimaatakkoord schrijft het huidige aardgasnetwerk nog niet af. Daarmee blijft de mogelijkheid open in de toekomst gebruik te maken van duurzaam gas. Het huidige gasnetwerk is daarvoor uitermate geschikt. In het akkoord is op aandringen van UNETO-VNI opgenomen dat er demonstratieprojecten komen voor duurzaam gas en waterstof. De installateurskoepel verwacht dat dit een belangrijke bijdrage gaat leveren aan de energietransitie.

    UNETO-VNI vindt het van groot belang dat het Klimaatakkoord het verduurzamen van de woning aantrekkelijk maakt. De belasting op gas zal stapsgewijs omhoog gaan vanaf 2020 terwijl de elektriciteitsbelasting omlaag gaat. Dat bevordert de toepassing van duurzame energie met bijvoorbeeld warmtepompen en zonnepanelen. Daarnaast zijn in het akkoord afspraken opgenomen over de invoering van een financiering die gekoppeld is aan het huis en niet aan de eigenaar. De kosten van de lening mogen niet hoger worden dan wat de verlaging van de energierekening oplevert. Terpstra: ‘Zo maken we de energietransitie ook haalbaar voor Nederlanders met een krappere portemonnee.’

    Woningen zullen worden verwarmd door warmtenetten en collectieve of individuele (hybride) warmtepompen. Dat betekent dat de aardgasgestookte cv-ketel op termijn verdwijnt als enige vorm van warmtevoorziening. Terpstra: ‘De combinatie van duurzame techniek en een cv-ketel kan de CO2-uitstoot met de helft reduceren. UNETO-VNI heeft zich hiervoor hard gemaakt. In 2021 evalueren we of de beoogde kostenreductie wordt gerealiseerd en de systemen compacter en dus eenvoudiger inpasbaar zijn.’

    Om de toepassing van onder meer de hybride warmtepomp te stimuleren, komt er een norm voor de maximale warmtevraag voor woningen. De norm wordt geïntroduceerd bij aankoop van de woning en bij een vergunningsaanvraag voor een verbouwing. Tegelijkertijd hebben de installatiebranche en de bouwsector hun commitment uitgesproken om de kostprijs van duurzame verwarmingssystemen te verlagen en de rendementen te verbeteren. Met name warmtepompen en zonneboilers zullen daardoor nog aantrekkelijker worden. De norm is niet verplicht en wordt in 2025 geëvalueerd. Als de regeling niet voldoende oplevert, komt er mogelijk in 2030 een verplichting.

    Innovatie speelt een cruciale rol in het Klimaatakkoord. De installatiebranche blijft ook de komende jaren veel aandacht besteden aan stillere en meer compacte warmtepompen, mogelijkheden voor compacte warmte-opslag, industrialisering van renovaties en specialistische technieken als aquathermie en geothermie. Terpstra: ‘Het Klimaatakkoord is tot op zekere hoogte een momentopname. De techniek staat niet stil en zal steeds betere oplossingen aandragen. Onze branche blijft daar een voortrekkersrol in vervullen.’

  15. Erik van Erne zegt:

    15 juli 2018 om 18:59 | Permalink

    Eneco Groep over het Klimaat- en Energie akkoord

Plaats zelf een reactie:

(U heeft ruimte voor 400 tekens)

Categorieën

  • Afval (558)
  • Agenda (2.932)
  • Barack Obama (116)
  • Biologisch (115)
  • Blog Action Day (59)
  • Bouwen-Klussen (725)
  • Communicatie (372)
  • Cradle to Cradle – Circulair (444)
  • Design (229)
  • Dieren (171)
  • Donald Trump (3)
  • Duurzaam (2.167)
  • Educatie (341)
  • EEN-Armoede (250)
  • Energie en Besparing (2.998)
  • Europa (29)
  • Evenementen (125)
  • Geluid (25)
  • Gezondheid (298)
  • Goed Doel (116)
  • Green Deal (13)
  • Greenwashing (113)
  • Hergebruik-Kringloop (296)
  • Iets anders (351)
  • Int. Samenwerking (187)
  • Investeren (132)
  • Kerst (152)
  • Klimaat (1.610)
  • Licht (368)
  • Lucht (31)
  • Mensenrechten (166)
  • Milieu (739)
  • MVO (106)
  • Natuur (687)
  • Nederland (16)
  • Olympische Spelen (66)
  • Oranje (157)
  • Oud & Nieuw (116)
  • Pasen (2)
  • Sinterklaas (26)
  • Sport (211)
  • Vakantie (76)
  • Valentijn (38)
  • Verkiezingen (63)
  • Vervoer en OV (1.042)
  • Vrijwilligerswerk (16)
  • Water (291)
  • Welzijnswerk (29)
  • Recente berichten

  • Get Connected Jaarcongres in Utrecht: De Wereld In Utrecht. Utrecht In De Wereld
  • Platform for Accelerating the Circular Economy (PACE): Nederland Bij Circulaire Kopgroep
  • Regiodeal Natuurinclusieve Landbouw: Noord-Nederland Koploper Duurzaam Platteland
  • Duwaal N-H: Tweezijdige Ontwikkeling van de Waterstofketen Van Wind tot Wiel by HYGRO
  • De Freiburg Cup: Het Duurzame Alternatief Voor de Wegwerpkoffiebeker
  • Snellaadplein in Rotterdam-Zuid: Elektrische Stadsdistributie en Opportunity Charging by FLEX EV
  • Zonnepanelen op Bedrijfspanden in Noord-Brabant by ESCo OVVIA
  • Wereldwijde Investeringen in Schone Hernieuwbare Energie Gedaald
  • 3.000 Huurwoningen Voorzien van Zonnepanelen by De Alliantie
  • Subsidie Stimuleringsregeling Energieprestatie Huursector (STEP) Volledig Aangevraagd
  • Latin America’s Largest Solar Park Turns Mexican Chihuahuan Desert Green
  • Prospects for Marine Renewable Energy in Ireland by Engineers Ireland
  • Industrial Heat and Power: Vakbeurs Voor Energie & Industrie Professionals
  • ALDI Klimaatbeleid: Terugdringen Broeikasgasemissies met 40% in 2021 – Meer Duurzame Energie
  • 55 Elektrische Citea SLF-120 Bussen Plus Laadpalen Voor RET by VDL Bus & Coach
  • Twee Van Hool A330 Waterstofbussen Voor RET Rotterdam
  • A Plan For A Better Future by UNDP: #NextGenUNDP
  • Groene Daken in Kattenbosch in Rosmalen: 2.000 m2 Groen Op 16 Daken
  • COCRATOS International Institute for Inclusive Science: A More Sustainable World
  • Urban Energy Challenge 2018: Winnaar De Buurtcentrale
  • Links

    Milieunet op..