Anders Bekeken

Open Brief 64 Hoogleraren: Oproep aan Kabinet om Alle Elf Kolencentrales in Nederland te Sluiten

Geschreven op 23-11-2015 - Erik van Erne. Geplaatst in Klimaat Facebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmail

air pollution-from-factory

1 december 2015: Weer een stapje in de goede richting. Nederland heeft op de openingsdag van de klimaattop COP21 in Parijs The Fossil Fuel Subsidy Reform Communiqué ondertekend. 

26 november 2015: Mooi. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het Kabinet alle kolencentrales in Nederland op termijn gaat sluiten. Minder mooi is dat er geen jaar wordt genoemd waarin dat moet zijn voltooid.

Vrijblijvendheid troef dus weer in de politiek. De regering wordt vriendelijk verzocht om in samenwerking met de energiesector een plan op te stellen om de kolencentrales uit te faseren. Dat plan moet in 2016 klaar zijn.

In de aangenomen motie staat dat Nederland moet bijdragen aan een oplossing voor de klimaatverandering door de eigen CO2-uitstoot te verlangen. De kolencentrales zijn niet alleen verantwoordelijk voor de uitstoot van CO2, maar ook voor fijnstof, stikstof en kwik.

25 november 2015: Zoals te verwachten was plaatst Premier Mark Rutte kanttekeningen bij de oproep van de 64 hoogleraren om alle elf kolencentrales in Nederland per 2020 te sluiten. Want als je nu alle kolencentrales gaat sluiten, moet je misschien wel energie importeren en die zou wel eens vervuilender kunnen zijn dan de energie uit de nieuwe kolencentrales.

Nee, is helemaal niet nodig. Gewoon de brief van de hoogleraren nog eens goed lezen. Nederland kan meer dan voldoende energie produceren met gascentrales en echt duurzame energiebronnen.

Bovendien komt er in de komende vijf jaar heel veel windenergie bij en ook de projecten met zonne-energie zitten in een sterk stijgende lijn. Ook zijn er veel aardwarmte projecten die binnenkort worden gerealiseerd, restwarmte wordt beter benut in warmtenetten en Nederland kan en moet snel meer doen met waterkracht.

Gewoon sluiten, die kolencentrales en wel zo snel mogelijk en dat is dus niet in 2025, zoals Diederik Samson nu ook ineens voorstelt.

23 november 2015: In een open brief aan het Kabinet en de Tweede Kamer roepen 64 hoogleraren op om alle elf werkende kolencentrales in Nederland voor 2020 te sluiten. De hoogleraren stellen dat er in Nederland voldoende energievoorziening is om de sterk vervuilende kolencentrales te sluiten.

Mooie actie, maar wel een herhaling van zetten. Begin 2011 riepen 16 hoogleraren het Kabinet op om de bouw van nieuwe kolencentrales te stoppen. De extra uitstoot van CO2 die de bouw van de geplande vijf kolencentales zou veroorzaken, is even groot als de uitstoot van negen miljoen auto’s. Met die oproep heeft het Kabinet helemaal niets gedaan. Iets later in 2011 was er een open brief aan het Kabinet van 79 hoogleraren m.b.t. het Natuurbeleid. Ook met die oproep heeft het Kabinet niets gedaan.

Drie maal is scheepsrecht: laten we hopen dat het Kabinet deze derde oproep van Nederlandse hoogleraren niet negeert en inderdaad heel snel besluit om alle kolencentrales in Nederland te sluiten. Levert ook nog eens vele miljarden op aan subsidie voor het bijstoken van biomassa in kolencentrales, die niet hoeft te worden uitgegeven.

“Nederland is het slechtst presterende land in Europa wat betreft klimaat- en energiebeleid volgens recent onderzoek van het Europees Milieu Agentschap in Kopenhagen. Nederland staat onderaan de lijst op het gebied van duurzame energieproductie, uitstoot van broeikasgassen en primaire energieconsumptie.

De rechter heeft de Nederlandse regering op de vingers getikt vanwege nalatig klimaatbeleid en geëist dat Nederland in 2020 25% minder broeikasgassen uitstoot t.o.v. 1990. Dit vergt nog een forse beleidsintensivering volgens het Planbureau voor de Leefomgeving en het Energieonderzoekcentrum Nederland.

Met de belangrijke klimaattop in Parijs in het verschiet en op de huid gezeten door de rechter, wordt het hoog tijd dat Nederland eindelijk eens een duidelijk duurzaam signaal afgeeft. De meest effectieve maatregel die Nederland kan nemen is om alle 11 kolencentrales te sluiten. Niet alleen de oude uit de jaren 80 van de vorige eeuw, maar ook de nieuwere centrales, en zelfs de nieuwste drie die dit jaar pas in gebruik zijn genomen. Het ECN heeft de gevolgen berekend voor 2 scenario’s: zo snel mogelijk sluiten, per 1 januari 2017, of gefaseerd, per 1 januari 2020.”, aldus de 64 hoogleraren in hun brief. Zie ook: De Klimaatwet van Jesse Klaver en Diederik Samson: Vermindering Broeikasgassen 95% in 2050

Energie van Nederland: Nederland Wordt Vuilste Land van Europa – Open Brief 16 Hoogleraren: Stop de Bouw van Kolencentrales – Nederlandse Energiecentrales Verstoken Steeds Meer Kolen: CO2-Uitstoot Fors Hoger – Ranking Stroomleveranciers 2015: Nuon, Essent, Atoomstroom en DGB zijn de Grote Vervuilers – Wij Stoppen Steenkool: Alle Kolencentrales in Nederland Dicht, niet Investeren in de Kolenindustrie – Battle of The Grids: Kernenergie- en Kolencentrales Overbodig, Voorrang voor Duurzame Energie – Het Energy Next! Congres 2015: Het Roer Moet Om, Maar Hoe? – Kolencentrales in Nederland Krijgen Miljarden Euro’s Subsidie voor Bijstook Biomassa – Energie van het Noorden: Nederland Krijgt Een Gigantisch Energieoverschot – Steenkoolverbruik in Nederland Opnieuw Sterk Gestegen by CBS: De CO2-Uitstoot Neemt Toe – Kabinet Verbiedt Elektriciteitsproductie Met Kolen in 2030: Hemweg- en Amercentrale in 2025

Minister Jaqueline Cramer kiest weer voor kolencentrales – Toch nieuwe kolencentrales – Kolencentrales onder vuur –Kolencentrale Essent van de baan Amsterdam wil geen nieuwe kolencentrale – Bouw nieuwe kolencentrales stopgezet NUON Stopt Met Bouw Kolencentrale in Eemshaven: NUON Gaat tot 2020 Alleen Gas Stoken – Nieuwe Kolencentrales, waarom? – Hallo Dit is Niemand, Niemand Praat Graag over het Milieu, Maar Wie is Niemand Eigenlijk? – Niemand Begrijpt Nuon: Tijd voor Acht Antwoorden over Nuon Magnum by Nuon – De Essent-RWE Kolen Energiecentrale in de Eemshaven: Antwoorden by Essent – Essent Kan het Goed Verkopen, Maar Hoe Milieubewust is Essent Eigenlijk?

De Eerlijke Bankwijzer 2015: Hekkensluiter ING Bank Blijft Investeren in Fossiele Energie – Banken Investeren Fors in Fossiele Energie: ING Meest Klimaatschadelijke Bank van Nederland – ING, de Hekkensluiter van de Eerlijke Bankwijzer 2015: De Nieuwe Huisbankier van de Overheid – Klimaatstatement Nederlandse Banken: De Risico’s van Klimaatverandering en te Nemen Stappen –  Pensioenfonds ABP Gaat Pensioenen Duurzamer Beleggen – ING Stopt Financiering Kolencentrales Maar Blijft Investeren in Bedrijven die Steenkool Gebruiken

5 Reacties

  1. Erik van Erne zegt:

    23 november 2015 om 08:38 | Permalink

    De Open Brief van de 64 Hoogleraren: “Sluiten kolencentrales belangrijk signaal voor klimaattop Parijs

    Nederland is het slechtst presterende land in Europa wat betreft klimaat- en energiebeleid volgens recent onderzoek van het Europees Milieu Agentschap in Kopenhagen. Nederland staat onderaan de lijst op het gebied van duurzame energieproductie, uitstoot van broeikasgassen en primaire energieconsumptie.

    De rechter heeft de Nederlandse regering op de vingers getikt vanwege nalatig klimaatbeleid en geëist dat Nederland in 2020 25% minder broeikasgassen uitstoot t.o.v. 1990. Dit vergt nog een forse beleidsintensivering volgens het Planbureau voor de Leefomgeving en het Energieonderzoekcentrum Nederland. Met de belangrijke klimaattop in Parijs in het verschiet en op de huid gezeten door de rechter, wordt het hoog tijd dat Nederland eindelijk eens een duidelijk duurzaam signaal afgeeft. De meest effectieve maatregel die Nederland kan nemen is om alle 11 kolencentrales te sluiten. Niet alleen de oude uit de jaren 80 van de vorige eeuw, maar ook de nieuwere centrales, en zelfs de nieuwste drie die dit jaar pas in gebruik zijn genomen. Het ECN heeft de gevolgen berekend voor 2 scenario’s: zo snel mogelijk sluiten, per 1 januari 2017, of gefaseerd, per 1 januari 2020.

    Het einde van het kolentijdperk is onvermijdelijk en het sluiten van alle kolencentrales markeert dat. De wereldwijde kolenindustrie is in grote problemen geraakt en is economisch niet langer levensvatbaar, mede door toedoen van de versnelde opmars van duurzame energie. De Citigroup bank in de VS voorziet een sombere toekomst voor de steenkoolsector en bouwt de financiering ervan af. Kolenleveranciers leiden miljardenverliezen op de beurzen in de VS en Europa. Kolenexperts verwachten dat over 10 jaar alle kolencentrales in Europa zijn gesloten. Groot-Brittannië heeft besloten om alle kolencentrales te sluiten voor 2025. Duitsland heeft onlangs besloten om 8 grote bruinkoolcentrales te sluiten. In de Verenigde Staten heeft Obama de aanval ingezet op de kwakkelende kolenindustrie. Sinds 2010 zijn er al 200 kolencentrales gesloten in de VS (40% van alle kolencentrales). Obama wil de komende jaren nog honderden kolencentrales sluiten en de productie van duurzame energie fors stimuleren. Zelfs China zet niet langer eenzijdig in op kolen. Weliswaar wil men nog steeds ca. 350 kolencentrales bouwen, overigens nog maar de helft van wat men oorspronkelijk van plan was, maar het kolenverbruik in China is voor het eerst gedaald in 2014, hoewel de uitstoot hoger blijkt dan gerapporteerd wordt. De lokale weerstand tegen de vervuilende kolen wordt echter steeds groter. Vandaar dat China massaal investeert in zonne- en windenergie: China heeft inmiddels al het grootste vermogen wereldwijd aan windenergie en op Duitsland na het grootste vermogen aan zonne-energie.

    Er is dus een mondiale beweging tegen steenkool op gang gekomen. De OECD noemde eerder dit jaar (nieuwe) kolencentrales de grootste (klimaat) bedreiging voor de wereld. Ze produceren een enorme hoeveelheid CO2, drie keer meer dan gascentrales, en zijn ook erg vervuilend in de vorm van uitstoot van fijnstof, roet en zware metalen.

    Kan de Nederlandse energievoorziening het aan als alle kolencentrales worden gesloten? Ja. De totale netto capaciteit van de energiecentrales in Nederland is ca. 33 GW. Daarvan is naar schatting ca. 20 GW nodig voor binnenlands gebruik door industrie en huishoudens. Alle kolencentrales hebben een vermogen van ca. 7.5 GW. De gascentrales kunnen tezamen ruim 20 GW leveren. Als alle kolencentrales worden stilgelegd, blijft er nog ca. 5.5 GW aan reservecapaciteit over. We kunnen dus morgen alle kolencentrales uitzetten zonder in de problemen te komen. Daarbij gaan we er van uit dat het extra benodigde gas bij voorkeur uit Noorwegen komt.

    Door het sluiten van alle kolencentrales daalt de CO2-uitstoot in Nederland met zo’n 15 Mton per jaar, doordat elektriciteit uit kolencentrales wordt vervangen door elektriciteit uit gascentrales. De CO2-reductie is iets minder dan 10% van de totale CO2-reductie. Dit betekent dat we de gestelde eis van 25% broeikasgasreductie in 2020 ruimschoots halen. Bovendien leidt de sluiting tot substantieel minder vervuiling: een grote kolencentrale (zoals de Eemshaven) produceert per jaar zo’n 100 ton fijnstof, 2 miljoen kilo stikstofoxide en 550 kilo zware metalen waaronder kwik. Kolencentrales dragen dan ook duidelijk meer bij aan gezondheidsschade door luchtverontreiniging dan alternatieve bronnen, inclusief gasgestookte centrales. Actie is geboden aangezien luchtverontreiniging nog steeds verantwoordelijk is voor meer dan 400.000 vroegtijdige sterfgevallen in Europa per jaar.

    Natuurlijk, onder de ETS-regeling kan deze daling weliswaar elders in Europa worden gecompenseerd, maar dat geldt voor elke CO2-emissiereductie die onder het emissieplafond van het ETS valt (dus ook voor CO2-reductie door toename van wind- en zonne-energie). Het je verschuilen achter dit effect van het ETS systeem is bovendien een drogredenering. Beleid kan daar tenslotte de komende jaren zelf wat aan doen door meer krapte te creëren in het ETS systeem.

    Er zijn ook nadelen verbonden aan het sluiten van kolencentrales. Zo halen we de duurzame energiedoelstelling in 2020 niet, doordat geen biomassa meer wordt bijgestookt in kolencentrales. Daardoor wordt het geschatte aandeel duurzame energie in 2020 10.8% i.p.v. 11.9%, ver onder de doelstelling van 14%. Hier weegt volgens ons de CO2-reductie doelstelling op korte termijn zwaarder dan de duurzame energiedoelstelling. Bijstoken van biomassa vertraagt in feite de transitie naar duurzame energie. Daar komt bij dat het verbranden van biomassa onder vuur ligt, o.a. vanwege de steeds grotere bijdrage aan de concentraties fijn stof in Europa, de twijfel over de bereikte CO2-reductie en het ongewenste effect dat subsidiëring van hout voor energie heeft op gebruik van biomassa voor hoogwaardigere toepassingen (cascadering).

    Bovendien stijgt de Nederlandse elektriciteitsprijs met ongeveer 2-4 euro/MWh. Omgeslagen per gemiddeld Nederlands gezin is dat echter een
    gering bedrag, zo’n 10 euro per jaar. Uiteraard kost het de betrokken energiebedrijven ook geld, maar dat beschouwen wij als investeringsrisico. Een eventuele schadeloosstelling door de overheid valt hierbij niet uit te sluiten.

    Beschouwen we de kosten en baten op macro-niveau, dan kost sluiting van de centrales max. 800 miljoen per jaar. Daar staat tegenover max. 500 miljoen minder uitgaven uit de SDE+ subsidieregeling door het wegvallen van biomassabijstook. Dat levert tot 2020 een netto kostenpost op van
    zo’n 300 miljoen euro per jaar. Dit is te overzien, bovendien zijn de maatschappelijke baten (zoals minder CO2-uitstoot en minder vervuiling) hierbij niet meegerekend.

    Het sluiten van alle kolencentrales is dus niet alleen een effectieve maatregel, maar is bovendien een belangrijk signaal van Nederland op weg naar de klimaattop in Parijs. Wij menen bovendien dat Nederland als voorzitter van de EU in de eerste helft van 2016 leiderschap moet tonen. Deze maatregel zou dat onderstrepen. Sluiten van deze centrales betekent overigens dat ze buiten werking worden gesteld, ze kunnen eventueel nog gebruikt worden onder extreme omstandigheden of bij calamiteiten. Het maakt bovendien een eind aan de internationaal onbegrepen paradox dat één van de landen die het meeste te vrezen heeft van klimaatverandering het minste doet om er paal en perk aan te stellen.

    Wij roepen het kabinet en de 2de Kamer daarom op om alle werkende kolencentrales in Nederland te sluiten vóór 2020.”

  2. Richard zegt:

    23 november 2015 om 09:31 | Permalink

    Sluiting van kolencentrales moet, wel combineren met zinvol beleid voor oprechte energie transitie.

    Stap 1; Stop met verspillen, diverse berekeningen tonen aan dat er tussen de 30 en 80 miljard nodig is om onze gebouwen voorraad energie efficiënt te krijgen. Op dat vlak gebeurt vrijwel niets.

    Stap 2; Zorg dat we niet afhankelijk worden van wind en zon, maar bouw totale elektriciteit-opwek-mix zo op dat er in winterweken voldoende stroom beschikbaar blijft. Gas is minder vervuilende transitie brandstof, maar is, voor langere termijn, geen oplossing.

  3. Erik van Erne zegt:

    23 november 2015 om 09:36 | Permalink

    @Richard
    Helemaal mee eens. Gas is schoner dan kolen, maar het is en blijft een fossiele brandstof.

    Inzetten op een mix van zon, wind, water en aardwarmte is de oplossing. Nederland doet veel te weinig met waterkracht!

    En voraal niet vergeten: de schoonste energie is de energie die niet wordt gebruikt. Snel stoppen met energieverspilling en energiebesparing hoog op de agenda zetten

  4. Henk zegt:

    4 december 2015 om 10:26 | Permalink

    Sluiting Nederlandse kolencentrales: Feiten en cijfers op een rij

    DELTA is verheugd dat de Tweede Kamer heeft ingestemd met een motie van D66 waarin de regering wordt verzocht de Nederlandse kolencentrales uit te faseren en daarvoor, met de sector, een plan op te stellen. Om de opwarming van de aarde onder de twee graden Celsius te houden en onomkeerbare schade aan het klimaat te voorkomen, is directe actie nodig. Dat vereist leiderschap.

    Juist nu, tijdens de klimaattop COP21 in Parijs, is er een kans voor Nederland om te laten zien dat wij hard aan de weg willen timmeren voor een nieuw klimaatakkoord. Dat betekent onmiddellijke sluiting van onze kolencentrales, omdat het moet en omdat het kan.

    Het wetenschappelijk bewijs dat klimaatverandering nu plaatsvindt en een levensgroot probleem vormt, is overweldigend. De westerse geïndustrialiseerde landen zijn de hoofdveroorzakers van dit probleem en zullen dan ook de leiding moeten nemen in het oplossen ervan. Deze landen hebben zich bij het klimaatverdrag van de VN daarom gecommitteerd aan tenminste vijfentwintig procent CO2-reductie in 2020. Duitsland streeft zelfs een reductie van CO2-reductie met veertig procent in 2020 na.

    Nederland zit in de achterhoede op klimaatgebied en zal bij huidig en reeds voorgenomen beleid naar verwachting op slechts negentien procent CO2-reductie in 2020 uitkomen. De rechtbank heeft de Nederlandse Staat dan ook opgedragen met aanvullend beleid tenminste vijfentwintig procent CO2-reductie na te streven.

    Nederland kan dat doel snel en kosteneffectief bereiken door alle kolencentrales te sluiten. Dit wordt bevestigd door onderzoek van ECN dat in opdracht van DELTA is uitgevoerd. De sluiting van Nederlandse kolencentrales is daarom een unieke mogelijkheid om onze verantwoordelijkheid te nemen. De inzet op structurele hervorming van het emissiehandelssysteem met hogere en uitdagende emissiereductiedoelstellingen en versnelde afbouw van emissieplafonds tijdens de klimaattop, is daarbij een logische en noodzakelijke vervolgstap om de resultaten van een kolen-exit te bestendigen en de transitie naar een volledig duurzame energievoorziening te versnellen.

  5. Erik van Erne zegt:

    16 januari 2016 om 10:17 | Permalink

    Een versnelde sluiting van de kolencentrale van energiebedrijf Nuon in het Westelijk havengebied in Amsterdam is ‘bespreekbaar’. Dat zegt bestuurder Martijn Hagens van Nuon in EenVandaag.

Plaats zelf een reactie:

(U heeft ruimte voor 400 tekens)

Categorieën

  • Afval (656)
  • Agenda (3.151)
  • Barack Obama (116)
  • Biologisch (119)
  • Blog Action Day (57)
  • Bouwen-Klussen (809)
  • Communicatie (376)
  • Cradle to Cradle – Circulair (501)
  • Design (233)
  • Dieren (176)
  • Donald Trump (3)
  • Duurzaam (2.292)
  • Educatie (346)
  • EEN-Armoede (253)
  • Energie en Besparing (3.383)
  • Europa (29)
  • Evenementen (179)
  • Geluid (26)
  • Gezondheid (306)
  • Goed Doel (119)
  • Green Deal (30)
  • Greenwashing (117)
  • Hergebruik-Kringloop (318)
  • Iets anders (370)
  • Int. Samenwerking (192)
  • Investeren (135)
  • Kerst (152)
  • Klimaat (1.664)
  • Licht (375)
  • Lucht (34)
  • Mensenrechten (169)
  • Milieu (749)
  • MVO (109)
  • Natuur (735)
  • Nederland (23)
  • Olympische Spelen (68)
  • Oranje (157)
  • Oud & Nieuw (125)
  • Pasen (2)
  • Sinterklaas (25)
  • Sport (221)
  • Vakantie (80)
  • Valentijn (38)
  • Verkiezingen (62)
  • Vervoer en OV (1.358)
  • Vrijwilligerswerk (16)
  • Water (301)
  • Welzijnswerk (30)
  • Recente berichten

  • Green Deal Circulaire Festivals Voor Internationale Evenementenindustrie
  • Transdev Investeert In Elektrische Bussen: 156 Elektrische Bussen Voor Noord-Holland by Ebusco
  • Via Parijs: Energietransitie Biedt Kansen Voor Nederland by College van Rijksadviseurs
  • De Eerste Elektrische Mazda: De Mazda e-TPV (electric Technology Prototype Vehicle)
  • De Elektrische Toyota BEV: Ultracompacte 2-Zits City Car
  • EU Subsidie Voor Hydrogen Valley: De Groene Waterstof Regio In Noord Nederland
  • Utrecht Stopt Met Afvalpas: Pasjessysteem Ondergrondse Afval Containers Afgeschaft In 2020
  • Klimaatnieuws: Gletsjers In Andesgebergte Met 40% Gekrompen Of Helemaal Gesmolten
  • Hoe Duurzaam Is Biomassa Nou Eigenlijk?: Energievoorziening Op Basis Van Hout (biomassa)
  • Gridflex Heeten: Duurzamer Dan Duurzaam – Een Zelfstandig Netwerk Samen Met De Buren
  • Achmea Werkt In 2030 Volledig CO2-Neutraal: Sustainable Development Goals (SDG’s) Centraal
  • De Bosatlas Van De Duurzaamheid: Alles Over Duurzaamheid In Nederland
  • State-Of-The-Art Cradle to Cradle Winkelcentrum De Oranjerie In Apeldoorn
  • De RSD-E Tug 2513: Een 70-Tons Elektrische Sleepboot In Auckland, Nieuw Zeeland by Damen
  • Haagse Gemeenteraad Wil Herbruikbare Eco-Bekers Op Evenementen
  • Fokker 7|8: ‘s Werelds Eerste Cradle to Cradle Geoptimaliseerde Logistieke Gebouw
  • Nieuw Duurzaam CO2-Neutraal Pand Voor Laagsteprijsgarantie In Rosmalen
  • Nieuw Duurzaam Hoofdkantoor ING In Amsterdam Zuidoost: Open, Transparant, Energie-Positief
  • DHL Parcel Hub Zaltbommel: Duurzaam E-commerce Sorteercentrum Voor Nederlandse Markt
  • Het Nieuwe Cradle to Cradle Hoofdkantoor Van Mercedes Benz Nederland In Nieuwegein
  • Links

    Milieunet op..