Anders Bekeken

Kan de Gaskraan in Groningen Dicht? Minder Gaswinning uit Groningen: Goed voor het Klimaat

Geschreven op 24-11-2015 - Erik van Erne. Geplaatst in Agenda, Energie en Besparing, Klimaat Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmail

Aardgas Groningen30 mei 2018: Ook de gaswinning uit kleine velden wordt langzaam maar zeker afgebouwd. Dat schrijft minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat in een brief over de herijking van gaswinning uit kleine velden.

Zolang huishoudens en bedrijven nog afhankelijk zijn van aardgas, blijft winning of import van gas nog noodzakelijk. Maar met afbouw van de gasvraag door de energietransitie, is ook de gaswinning uit kleine velden in de afbouwfase beland.

Vergunningen voor het zoeken naar nieuwe gasvelden op land worden niet meer afgegeven. In deze afbouwfase geeft het kabinet, op voorwaarde dat dit veilig en verantwoord kan, de voorkeur aan gaswinning in eigen land boven gasimport, omdat dit beter is voor het klimaat.

Minister Eric Wiebes geeft aan dat de beëindiging van de gaswinning in Groningen niet leidt tot een hogere productie uit de kleine velden. De gaswinning uit de kleine velden is nog noodzakelijk, maar wordt de komende jaren gestaag afgebouwd.

Minister Eric Wiebes: “Onze levenstandaard is gebaseerd op een ruime beschikbaarheid van betaalbare energie. Op dit moment is dat vooral nog fossiele energie. Dit kabinet zet zich tot het uiterste in om de gasvraag zo snel mogelijk te verminderen en te zorgen voor betaalbare, duurzame energie. Voor de kleine velden kies ik daarom voor een gestage afbouw, waarbij gas wordt gewonnen zolang en in zoverre dat nog nodig is, en alleen waar dit veilig kan. Waar dit niet veilig kan, wil ik stoppen.”

Naast het Goningen gasveld telt Nederland 240 kleine gasvelden op land en op zee. Elke gaswinning, ook uit kleine velden, kent risico’s, hoe klein ook. Daarom wil het kabinet gaswinning alleen daar toestaan waar het veilig kan. Waar dat niet kan, wordt geen gas gewonnen. En als er door mijnbouw schade is ontstaan, dan moet die snel worden afgewikkeld.

Minister Wiebes: “Mensen moeten bij de vergoeding van mijnbouwschade niet verzanden in langdurige technische en juridische discussies. Daarom moet er een landelijke, onafhankelijke afhandeling van de schade komen. Hierin staan een snelle en efficiënte schade-afhandeling en laagdrempelige toegang voor burgers centraal.”

De onafhankelijke deskundige instantie moet een schade van geval tot geval beoordelen. Het uitgangspunt blijft dat de kosten voor rekening zijn van de mijnbouwonderneming en dus geen gevolgen hebben voor de rijksbegroting. Wiebes wil de uitwerking van de landelijke schadeafhandeling na de zomer naar de Tweede Kamer sturen.

29 maart 2018: De gaswinning uit het Groningen gasveld wordt volledig beëindigd. Alleen door het wegnemen van de oorzaak van het aardbevingsrisico kunnen de veiligheid en de veiligheidsbeleving in Groningen op afzienbare termijn worden gegarandeerd. Het kabinet neemt daarom maatregelen om de gaswinning zo snel mogelijk geheel af te bouwen.

Uiterlijk per oktober 2022, maar mogelijk al een jaar eerder, daalt de gaswinning tot onder het niveau van 12 miljard Nm3. Afhankelijk van het effect van de maatregelen wordt vanaf oktober 2022 een daling voorzien naar 7,5 miljard Nm3 en mogelijk fors minder. In de jaren daarna wordt de gaswinning helemaal afgebouwd tot nul.

Dat staat in een brief van minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat over de gaswinning in Groningen waarmee de ministerraad heeft ingestemd. De gevolgen van de gaswinning zijn volgens het kabinet maatschappelijk niet langer aanvaardbaar. De aardbevingen veroorzaken schade aan huizen en gebouwen en zorgen voor onzekerheid bij bewoners. Bovendien heeft de versterkingsoperatie grote gevolgen voor het aangezicht van de provincie. Een voortdurende gaswinning, geflankeerd door een massale schadevergoedings-, herstel- en versterkingsoperatie, is volgens het kabinet dan ook geen houdbare situatie.

Het kabinet gaat hiermee verder dan het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gaswinning uit het Groningenveld terug te brengen tot 12 miljard Nm3 per jaar. Ook bij een jaarlijkse gaswinning op het niveau van 12 miljard Nm3 blijft het risico op een zware aardbeving bestaan. Voor het kabinet staat veiligheid voorop en daarom wordt de gaswinning uit het Groningenveld volledig beëindigd. Door het wegnemen van de oorzaak van de aardbevingen wordt de veiligheid in het gebied sterk verbeterd. Dit heeft ook een positief effect op de versterkingsopgave: Groningen kan Groningen blijven. Het kabinet geeft opdracht aan KNMI, SodM, TNO en NEN om op korte termijn het precieze effect op het veiligheidsrisico in kaart te brengen. De evident onveilige gebouwen moeten zonder vertraging worden versterkt. Daarna wordt samen met de regio bekeken wat het gevolg is voor de versterkingsoperatie en welke maatregelen nodig zijn om de veiligheid. Het kabinet wil geen andere onomkeerbare stappen nemen totdat er meer helderheid is over het veiligheidsperspectief in de regio.

Het einde van de gaswinning in Groningen betekent een keerpunt voor de veiligheid in de regio. Daarmee zijn de overige maatschappelijke uitdagingen, zoals duurzaamheid, krimp en werkgelegenheid, nog niet van tafel. Het kabinet werkt samen met de regio aan een toekomstvisie voor het gebied. In het regeerakkoord waren daarvoor middelen gereserveerd ter waarde van 2,5% van de aardgasbaten. Het succes van die aanpak mag volgens het kabinet niet afhangen van het niveau van de gaswinning in Groningen. Daarom kijkt het kabinet naar een substantiële, meerjarige bijdrage aan Groningen die onafhankelijk is van de gasbaten en de omvang van de versterkingsoperatie.

Het beëindigen van de gaswinning in Groningen vraagt om een reeks ingrijpende maatregelen aan zowel de vraag- als aanbodzijde. Zo wordt voor 500 miljoen euro een nieuwe stikstofinstallatie in Zuidbroek gebouwd waarmee hoogcalorisch gas kan worden omgezet in laagcalorisch gas. Vanaf oktober 2022 levert deze installatie jaarlijks een besparing op van 7 miljard Nm3 gas uit het Groningenveld. Daarnaast wordt gekeken naar de mogelijkheid om meer stikstof in te kopen voor bestaande installaties.

Uiterlijk in 2022 moeten alle industriële grootverbruikers van Gronings gas zijn overgeschakeld op hoogcalorisch gas of op andere, duurzame bronnen. In totaal gaat het om 170 bedrijven die jaarlijks gezamenlijk circa 4,4 miljard Nm3 laagcalorisch gas afnemen. Sinds december zijn alle bedrijven aangeschreven en met 45 grootverbruikers worden inmiddels constructieve gesprekken gevoerd. De omschakeling van de acht grootste verbruikers kan al een daling van de vraag naar Groningengas met 2,4 miljard Nm3 opleveren. Als ook de 45 andere bedrijven die rechtstreeks zijn aangesloten op het landelijke transportnet voor laagcalorisch gas omschakelen, daalt de vraag met in totaal 3,4 miljard Nm3 per jaar.

De vraag naar laagcalorisch gas uit Duitsland, Frankrijk en België neemt de komende jaren met 2 miljard Nm3 per jaar af. Een verdere versnelling van de omschakeling van buitenlandse verbruikers is op dit moment niet mogelijk. Wel wordt nog gekeken naar de mogelijke omschakeling van een Duitse elektriciteitscentrale op hoogcalorisch gas. Daarnaast wil het Noord-Duitse energiebedrijf EWE de vraag naar Gronings gas met circa 1,7 miljard Nm3 verlagen door onder andere de bouw van een stikstofinstallatie.

Ook Nederlandse huishoudens zullen moeten bijdragen aan het terugdringen van de gaswinning. Zo worden de investeringen in onder andere de stikstofinstallatie in Zuidbroek doorberekend in de transportkosten. Ook de ombouw van bestaande woningen naar aardgasvrij, zoals aangekondigd in het regeerakkoord, zal de komende jaren leiden tot een lagere vraag naar Groningengas. Verder heeft het kabinet de deelnemers aan het klimaatakkoord gevraagd om voorstellen voor een snelle uitfasering van de CV-ketel. Ook wil het kabinet samen met de witgoedbranche de omschakeling door particulieren van gaskookplaten en gasovens op elektrische toestellen stimuleren.

Veel maatregelen kunnen direct in gang worden gezet. Daarnaast wordt een deel van de maatregelen de komende tijd verder uitgewerkt. Op dit moment bedraagt de gaswinning uit het Groningenveld maximaal 21,6 miljard Nm3 in een gemiddeld jaar en maximaal 27 miljard Nm3 in een koud jaar.

Gasunie Transport Services, de beheerder van het landelijke gasnet, heeft op basis van de maatregelen een tijdpad opgesteld voor de minimale winning die in de komende jaren nodig is bij een koud, een gemiddeld en een warm jaar. In dit tijdpad zijn de maatregelen opgenomen die het kabinet voldoende zeker acht, zoals de bouw van een nieuwe stikstofinstallatie, de afnemende vraag uit het buitenland en de ombouw van de 53 grootste industriële verbruikers van Groningengas.

Afhankelijk van de weersomstandigheden en het succes van het aanvullende pakket aan besparingsmaatregelen, zoals extra inkoop van stikstof en een groter aantal bedrijven dat omschakelt op andere energiebronnen, kan de gaswinning sneller worden teruggebracht dan het tijdpad van het kabinet.

24 november 2015: Het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen vermindert niet alleen de aardbevingsschade, het is ook goed voor het klimaat. Als tenminste de verminderde gaswinning gecompenseerd wordt door  gasbesparing,  bijvoorbeeld in Nederlandse huishoudens en in de industrie.

Wanneer het Gronings gas zou worden vervangen door LNG, Noordzeegas of gas uit Rusland is het klimaateffect juist negatief.

Dat blijkt uit een studie van CE Delft naar de alternatieven voor gas uit Groningen. CE Delft onderzocht in opdracht van Milieudefensie wat de maatschappelijke effecten zijn van een viertal alternatieven voor Gronings gas: gas uit Rusland, gaswinning op de Noordzee, LNG uit Qatar en gasbesparing. Op zowel klimaat en milieu scoort gasbesparing als enige optie positief. Ook de voorzieningszekerheid van gasbesparing is positief omdat besparing de gasafhankelijkheid van Nederland verminderd.

Vanmiddag overhandigt Milieudefensie dit rapport aan de Tweede Kamer met daarbij de oproep om – met het oog op de situatie in Groningen én het klimaat – de gasafhankelijkheid van Nederland zo snel mogelijk af te bouwen en werk te maken van een volledig duurzame en fossielvrije energievoorziening.

Ike Teuling, campagneleider energie bij Milieudefensie: “Gas is geen transitiebrandstof maar een brandstof die de transitie naar een fossielvrije energievoorziening juist tegenhoudt.  De Groningse gascrisis drukt ons met de neus op het feit dat ook gas een eindige fossiele brandstof is. Wij roepen de regering op te stoppen met het investeren in dure gasinfrastructuur en dubieuze diplomatieke banden met Rusland. In plaats daarvan kan het kabinet beter een  ambitieus programma ontwikkelen om de hele Nederlandse woningvoorraad energieneutraal te maken en flink gas te besparen in de industrie”.

De effecten op de staatsinkomsten zijn echter negatief, omdat gasbesparing leidt tot vermindering van de gasbaten en de energiebelasting van zo’n 3 miljard per jaar. Teuling: “Hoogste tijd om onze Rijksbegroting gezond te krijgen door de afhankelijkheid van de aardgasbaten en energiebelasting te verminderen. In de nabije toekomst wordt onze energievoorziening toch superefficiënt en volledig fossielvrij, daar kunnen we maar beter op voorbereid zijn”. Bijvoorbeeld  het invoeren van een klimaatwet of het creëren van wetgeving en een financieringsmodel die het aantrekkelijker maken woningen energieneutraal te maken.

Denk dat dit plan weinig kans maakt om te worden uitgevoerd. Het sluiten van alle kolencentrales lijkt mij van de hoogste prioriteit, zie: Open Brief 64 Hoogleraren: Oproep aan Kabinet om Alle Elf Kolencentrales in Nederland te Sluiten Eerst dat maar eens realiseren en als tweede stap over een jaar of vijf inderdaad de gaskraan in Groningen dichtdraaien. Zie: De Klimaatwet van Jesse Klaver en Diederik Samson: Vermindering Broeikasgassen 95% in 2050

Zie ook: Ons Gas van de Toekomst: Hoezo Ander Gas? – Naar Een Duurzame Energievoorziening: De Schone Taak van Aardgas – Hoe Groen en Duurzaam is Aardgas? En Hoe Zit Het Met Het Bijmengen van Groen Gas? – De Duurzaamheid van Groen Gas: Groen Gas Lang Niet Altijd Duurzaam

Plaats zelf een reactie:

(U heeft ruimte voor 400 tekens)

Categorieën

  • Afval (592)
  • Agenda (3.039)
  • Barack Obama (116)
  • Biologisch (118)
  • Blog Action Day (59)
  • Bouwen-Klussen (766)
  • Communicatie (373)
  • Cradle to Cradle – Circulair (471)
  • Design (231)
  • Dieren (173)
  • Donald Trump (3)
  • Duurzaam (2.216)
  • Educatie (342)
  • EEN-Armoede (252)
  • Energie en Besparing (3.167)
  • Europa (29)
  • Evenementen (136)
  • Geluid (26)
  • Gezondheid (302)
  • Goed Doel (119)
  • Green Deal (23)
  • Greenwashing (114)
  • Hergebruik-Kringloop (309)
  • Iets anders (370)
  • Int. Samenwerking (190)
  • Investeren (133)
  • Kerst (152)
  • Klimaat (1.626)
  • Licht (371)
  • Lucht (32)
  • Mensenrechten (167)
  • Milieu (743)
  • MVO (108)
  • Natuur (707)
  • Nederland (21)
  • Olympische Spelen (67)
  • Oranje (157)
  • Oud & Nieuw (120)
  • Pasen (2)
  • Sinterklaas (26)
  • Sport (214)
  • Vakantie (77)
  • Valentijn (38)
  • Verkiezingen (62)
  • Vervoer en OV (1.167)
  • Vrijwilligerswerk (16)
  • Water (294)
  • Welzijnswerk (30)
  • Recente berichten

  • Energie In Daken Met INretail Groen: Samenwerking INretail En GroenLeven Voor Zonnepanelen
  • Zonnedak Sportcentrum De Uithof Den Haag Met 8.000 Zonnepanelen by GroenLeven
  • Duurzaam Kantoorgebouw Hoogheemraad Hollands Noorderkwartier (HHNK) In Heerhugowaard
  • Top 7 Electric Scooters to Buy in 2019 by Future Lab
  • GreenGood: Wasmachine, Droger, Vaatwasmachine Voor Studentenhuizen by Greenchoice En Bundles
  • Tientallen Lokale Energiecommissarissen in Amsterdam
  • Asbest Eraf, Zon Erop: Dakvrienden Gaan Asbestdaken Vervangen Door Zonnepanelen by Essent
  • Chemiepark Delfzijl Gaat Vergroenen: 44 Miljoen Euro Subsidie Voor Vijf Projecten
  • Arctic Report 2018: Oudste ijslaag Noordpool Bijna Helemaal Verdwenen
  • Winnaars EnergyChallenge Maken Provinciehuis Zuid-Holland Slim, Gezond En Zuinig
  • De Groenste Straat van Overijssel: Aanmelden Tot 1 Januari 2019
  • Klimaatmonitor Waterschappen 2017: Waterschappen Op Weg Naar Energieneutraal In 2025
  • Zonnecellen In Geluidsschermen Langs De E17 En E34 Bij Zwijndrecht In België
  • Groot Zonnepark Op Terrein WUR In Wageningen by LC Energy
  • Circulair Inzamelconcept Voor Folie by Renewi, Rodepa Plastics En Sphere
  • The Human Element by James Balog
  • Huis & Energie: De Nationale Consumentenbeurs Voor Duurzame Energie by Good!
  • Subsidie Van 5000 Euro Voor Aanschaf Elektrische Bestelauto Voor Ondernemers In Rotterdam
  • ANWB Elektrisch Rijden Monitor 2018: Interesse Nederlanders In Elektrische Auto Blijft Gelijk
  • Duurzaam Paviljoen Industrieschap Medel Op Bedrijvenpark Medel Geopend
  • Links

    Milieunet op..