google.com, pub-1373830308765288, DIRECT, f08c47fec0942fa0

Anders Bekeken

Green Deal Aquathermie: Warmte En Kou (Thermische Energie) Uit Verschillende Waterbronnen

Geschreven op 16-5-2019 - Erik van Erne. Geplaatst in Energie en Besparing Facebooktwitterredditpinterestlinkedintumblrmail

Update 10 december 2020: Er komt een Routekaart voor aquathermie.

Een motie van GroenLinks daarover is op 8 december aangenomen door de Tweede Kamer.

De waterschappen zien zo’n routekaart als een mooie kans om versnelling te realiseren en op een duurzame manier te voorzien in de vraag naar warmte en koude in Nederland.

De potentie van aquathermie om te voorzien in de behoefte aan warmte en koude is heel erg groot. Veel waterschappen zijn ook al bezig met initiatieven om warmte en koude te winnen uit oppervlaktewater of rioolwater. De projecten zitten echter veelal nog in de pilotfase. Gezien het maatschappelijk belang van duurzame productie van warmte en koude, willen veel waterschappen opschalen en versnellen. De Green Deal Aquathermie uit 2019 is hier een mooi middel voor en deze heeft vooral bijgedragen in het breed op de kaart zetten van Aquathermie. De routekaart is de volgende stap om tot versnelling in grootschalige toepassing te komen.

Sander Mager, bestuurslid Unie van Waterschappen: “Waterschappen willen graag bijdragen aan het realiseren van de potentie van aquathermie. Zo kunnen we de ambities van het klimaatakkoord waarmaken en sneller onze afhankelijkheid van fossiele energie afbouwen. Bovendien zien we kansen om dit te combineren met andere wateropgaven, zoals verbetering van de waterkwaliteit.”

Met een routekaart Aquathermie wordt een belangrijke volgende stap gezet in de invulling van aquathermie, omdat in de huidige vorm de mogelijkheden onvoldoende benut worden. Met aquathermie kan een groot deel van de gebouwde omgeving verwarmd worden. Daarom is er een gecoördineerd uitvoeringsprogramma voor aquathermie nodig. Zo’n programma moet partijen richting en ruimte bieden om te experimenteren, te leren en samen te versnellen. Anders dreigt een groot deel van het potentieel voor de verduurzaming van Nederland onbenut te blijven.

Grote voordelen van aquathermie zijn onder andere: Het gebruik van deze energiebron kan met een klein warmtenet starten en uitgebouwd worden naar de hele wijk of verder. Er is weinig van te zien: in de wijk zelf niet, maar er zijn ook minder windmolens of zonneparken in het landschap nodig, in tegenstelling tot volledig elektrische warmtevoorzieningen. Het beperkt verlagen van de temperatuur van het oppervlaktewater kan positieve effecten hebben voor de waterkwaliteit en ecologie.

Ook in het buitenland is al de nodige ervaring opgedaan met het benutten van de warmte uit rioolwaterzuiveringen voor verwarming van wijken.

16 mei 2019: Een brede coalitie brengt de komende jaren de mogelijkheden in kaart om met aquathermie gebouwen te verwarmen of te koelen. Aquathermie, ofwel thermische energie uit water, is een bron van duurzame verwarming van huizen en andere gebouwen.

Op 14 mei ondertekenden partijen, afkomstig uit overheid, waterbeheer, onderzoek en bedrijfsleven, hiervoor de Green Deal Aquathermie. Rond de 40 organisaties steunen deze Green Deal.

Aquathermie is de verzamelnaam voor de winning, opslag en distributie van warmte uit oppervlaktewater, drinkwater en afvalwater. De gewonnen warmte kan gebruikt worden voor de directe verwarming van een gebouw of gebied en worden opgeslagen in een bodemenergiesysteem.

Aquathermie is warmte en kou uit water uit verschillende waterbronnen. Het gaat om thermische energie uit oppervlaktewater (TEO), afvalwater (TEA) en drinkwater (TED). Met deze schone energie kunnen huizen en andere gebouwen duurzaam worden verwarmd. Aquathermie kan de overgang naar aardgasvrije verwarming helpen verwezenlijken en zo bijdragen aan de noodzakelijke energietransitie. Waterbeheerders, drinkwaterbedrijven en rioolbeheerders hebben andere partijen zoals overheden, netbeheerders, warmtebedrijven, kennisinstellingen, technische adviesbureaus en gebouweigenaren nodig om deze warmtebron nuttig te gebruiken. In de Green Deal vinden ze elkaar.

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat draagt 900.000 euro bij aan de Green Deal als bijdrage voor de uitvoering van het programma Aquathermie. Andere partijen (zie onder) dragen ook financieel of in natura bij. Aan de Green Deal hebben zich naast partijen ook partners verbonden die zich actief willen inzetten.

Het doel van de Green Deal is aquathermie onder de aandacht van de stakeholders te brengen, kennis over aquathermie te ontwikkelen en te delen en de waarde ervan in de praktijk te beoordelen, zodat aquathermie wordt verankerd in de regionale energiestrategie en kan worden toegepast als alternatieve verwarming. Hiervoor wordt nadrukkelijk samengewerkt met andere klimaatprogramma’s van overheden, zoals het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (RES) en het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW).

Uit onderzoek blijkt dat thermische energie uit oppervlaktewater in 40 procent van de warmtevraag in stedelijk gebied kan voorzien. De bronnen afvalwater en drinkwater leveren respectievelijk 15 en 1,5 procent. Aquathermie kan daarmee een belangrijke bijdrage leveren aan de verwarming van woningen en andere gebouwen en zo bijdragen aan de warmtetransitie.

2 Reacties

  1. Erik van Erne zegt:

    9 juli 2019 om 15:44 | Permalink

    Zeven Kanttekeningen Bij Thermische Energie Uit Oppervlaktewater (TEO) by DWA

    … zonder water gaat het allemaal mis. Dit oude kinderliedje lijkt van toepassing op de rol van oppervlaktewater in de energietransitie. Volgens onderzoek van CE Delft en Deltares kan met thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) 40% van de benodigde warmtevraag in de gebouwde omgeving gedekt worden. Dat klinkt mooi en veelbelovend. Eén van de redenen voor de Unie van Waterschappen om samen met andere partijen een Green Deal te sluiten, gericht op toepassen en leren.

    1. Het ervaring opdoen en leren is 20 jaar geleden al begonnen
    Het lijkt nieuw, maar TEO wordt al jarenlang toegepast als regeneratievoorziening bij wko-systemen. Systemen bij bijvoorbeeld Oostelijke Handelskade in Amsterdam en Paleiskwartier in Den Bosch zijn al sinds 2000 in gebruik. Ook zijn er recentere voorbeelden waarbij veel ervaring is opgedaan. Laten we niet in de valkuil stappen om het wiel nogmaals uit te gaan vinden, maar laten we leren van ervaring en gemaakte ‘fouten’ door transparant te zijn en bereid te zijn om kennis te delen.

    2. TEO lijkt eenvoudig, maar is complex
    Het principe wordt soms erg versimpeld gebracht alsof de warmte uit het water rechtstreeks gebruikt kan worden voor verwarming. Zo eenvoudig is het niet. Systemen met TEO zijn een complex samenstel van warmtewisselaars, pompen, filters, bronnen, opslag en warmtepompen. Daarnaast is met name de gevoeligheid van platenwarmtewisselaars voor vervuiling (fouling) op lastig te bereiken en schoon te houden plekken een punt van aandacht. Laten we ons niet vergissen in de kosten en risico’s bij besluitvorming rondom de toepassing van TEO. En betrek tijdig de nodige specialistische kennis van totaalconcepten, materiaalkeuzes en onderhoud en beheerplannen.

    3. Schaalgrootte
    Om een energievoorziening met TEO beheersbaar en betaalbaar te maken, is schaalgrootte nodig. We moeten dergelijke oplossingen niet als een ‘speeltje’ zien voor een paar woningen maar als structurele invulling van een nieuw energiesysteem op wijk of gemeenteniveau. Een lappendeken aan allerlei verschillende systemen met verschillende infrastructuren in één wijk moeten we indien mogelijk voorkomen. Een minimale schaalgrootte van circa 500 woningen is nodig. Een gemiddelde wijk heeft een grootte van 500-1000 woningen.

    4. Hoogtemperatuur infrastructuur en warmtepompen energetisch (nog) niet optimaal
    Voor bestaande wijken is een hoogtemperatuur infrastructuur wenselijk. Daarmee is het mogelijk om bestaande woningen zonder ingrijpende aanpassingen aan te sluiten. Uiteraard kunnen nu of later de aangesloten woningen verbeterd worden qua schil (isolatie) en/of klimaatinstallaties. Door de wenselijkheid van een hoogtemperatuur warmtenet dient TEO gecombineerd te worden met hoogtemperatuur warmtepompen.

    Er is behoefte aan kennis- en productontwikkeling op het gebied van hoogtemperatuur warmtepompen die optimaal ingepast kunnen worden in warmtenetten met een temperatuurniveau van 70/35 gr C en daarbij ook optimaal energetisch presteren. Een COP van 2,5 à 3 is eigenlijk te laag. Zeker als in de toegepaste configuratie ook nog sprake is van relatief hoge warmteverliezen bij de distributie (5-10 GJ/woning). Energetisch kunnen de configuraties anders niet concurreren met individuele warmtepompsystemen.

    5. Piekvoorziening
    Bij collectieve energievoorzieningen maken we vaak onderscheid tussen de inzet van een duurzame warmteopwekker voor de basislast en een (gasgestookte) piekvoorziening. De vraag is hoe houdbaar deze configuratie is en welke alternatieven er zijn voor gasgestookte piekvoorzieningen:
    de piek elektrisch invullen lijkt relatief goedkoop maar vraagt een zware elektriciteitsaansluiting die slechts een beperkt aantal uren in gebruik is. Netbeheerders worden hier niet gelukkig van, omdat de capaciteit wel gegarandeerd beschikbaar moet zijn; door met elektrische (piek)warmtepompen te werken, is het probleem van de netbeheerder wat kleiner maar zijn de investeringskosten aanzienlijk hoger; biomassaketels, waarbij een discussiepunt vaak de beschikbaarheid daarvan is; langetermijnopslag van warmte (Ecovat bijvoorbeeld).

    6. Alles of niets?
    Zoals al genoemd is het wenselijk om één infrastructuur te gebruiken voor de hele wijk. Dit betekent dat iedereen in de wijk aan zou moeten sluiten. ‘Moeten’ is in deze tijd geen modewoord. Vanuit het oogpunt van de exploitatie (betaalbaarheid, beheersbaarheid) is het echter wel wenselijk dat zoveel mogelijk woningen aansluiten. De kosten worden anders voor de woningen die wel aansluiten, te hoog. Bij de wijkaanpakken die nu in diverse gemeenten ontwikkeld worden, is de participatie van met name particuliere woningbezitters een belangrijk item. Daarnaast is ook de rol van de gemeente belangrijk: is zij bereid om garant te staan voor het aansluiten van al de woningen in de wijk? Als te weinig woningen/gebouwen in één wijk aansluiten komt een warmtenet niet van de grond….

    7. Businesscase
    De businesscases die DWA tot nu toe uitgewerkt heeft voor de toepassing van collectieve energievoorzieningen in de bestaande bouw, hebben allen een onrendabele top. Dit betekent dat de kosten ten opzichte van de huidige situatie (aardgasgestookt) hoger zullen zijn. Wie gaat/wil dit betalen? Belangrijke kanttekening hierbij is dat er voor TEO (nog) geen subsidies zijn zoals de (I)SDE+ voor kleine warmtepompen, geothermie, zon en biomassa.

  2. Erik van Erne zegt:

    18 januari 2020 om 14:52 | Permalink

    Toepassing Aquathermie: Huizen Verwarmen Met Rioolwater

Plaats zelf een reactie:

(U heeft ruimte voor 400 tekens)

Categorieën

  • Afval (686)
  • Agenda (3.270)
  • Biologisch (117)
  • Blog Action Day (57)
  • Bouwen-Klussen (865)
  • Communicatie (376)
  • Cradle to Cradle – Circulair (524)
  • Design (238)
  • Dieren (178)
  • Donald Trump (3)
  • Duurzaam (2.385)
  • Educatie (352)
  • EEN-Armoede (251)
  • Energie en Besparing (3.607)
  • Europa (29)
  • Evenementen (202)
  • Geluid (26)
  • Gezondheid (315)
  • Goed Doel (119)
  • Green Deal (33)
  • Greenwashing (120)
  • Hergebruik-Kringloop (327)
  • Iets anders (397)
  • Int. Samenwerking (192)
  • Investeren (142)
  • Joe Biden – Barack Obama (118)
  • Kerst (123)
  • Klimaat (1.706)
  • Licht (393)
  • Lucht (34)
  • Mensenrechten (171)
  • Milieu (754)
  • MVO (112)
  • Natuur (773)
  • Nederland (34)
  • Olympische Spelen (68)
  • Oranje (157)
  • Oud & Nieuw (127)
  • Pasen (2)
  • Sinterklaas (16)
  • Sport (232)
  • Vakantie (83)
  • Valentijn (38)
  • Verkiezingen (62)
  • Vervoer en OV (1.587)
  • Vrijwilligerswerk (16)
  • Water (303)
  • Welzijnswerk (30)
  • Recente berichten

  • De Volledig Elektrische Rigitrac SKE 50 Electric Tractor by Rigitrac
  • Zonnepark Trekweg A6: Gelegen Tussen De A6 En De Trekweg In Almere by RVB
  • Alle 120 Basisscholen In Gemeente Utrecht Van Het Aardgas Af
  • Flatmate Energiebesparende Douchewarmtewisselaar Voor 97 Huurwoningen De Alliantie
  • Duurzaamheidsparagraaf Taxaties Doorontwikkeld Voor En Door Steeds Meer Partijen by DGBC
  • ENGIE Vernieuwt Waterkrachtcentrales Bervercé (9 MW) en Heid de Goreux (8 MW)
  • Hoe Dump Je Veilig En Milieuvriendelijk Oude Laptops 
  • Financiële Impuls Van 300 Miljoen Euro Voor Regionale Ontwikkelmaatschappijen (ROM’s)
  • Flowbatterij Havengebied Rotterdam Drijvend Laadstation Elektrisch Varen by Greenchoice
  • Green Deal H2-Wijken: Praktische Toepassing Waterstof Als Warmtevoorziening In Woonwijken
  • Groenste Ondergrondse Fietsenstalling Stationslein Zwolle Met 5.800 Stallingsplekken Geopend
  • ICO Windpark Met Elf Windturbines Haven Van Zeebrugge: Stroom Elektrische Auto’s by ENGIE
  • Online Kansspelen: Wat Zijn De Do’s En Don’ts?
  • Een Duurzame Uitvaart: De Mogelijkheden Voor Een Duurzame Uitvaart
  • Uitstoot Broeikasgassen Acht Procent Lager In 2020 by CBS
  • Het Verband Tussen Gezondheid En Actief Reizen: Lopen Gunstig Voor Gewicht by KiM
  • De Nationale Bruggenbank: Van Overheden, Voor Overheden – Hergebruik Bruggen by AmRoR
  • De EV Experience Op Formule 1 Circuit Zandvoort: The Future is Electric – Ervaar Elektrisch Rijden
  • Waterstofevent Is Waterstof Uw Toekomst: Kansen Voor Tankstations & Mobiliteit by NWBA
  • Nieuw Waterstof Binnenvaartschip Antonie In Ontwikkeling Dankzij 4 Miljoen Euro Subsidie
  • Links

    Milieunet op..