2010: Het Jaar van de Gedragsverandering
Geschreven op 2-1-2010 - Erik van Erne. Geplaatst in Communicatie, Milieu
Nou ben ik het wel eens vaker eens met minister Jacqueline Cramer van VROM, maar dit keer kan ik mij wel heel erg goed vinden in haar woorden en uitspraken tijdens haar Kerstlezing.
Gedragsverandering daar zal het om draaien in 2010. Zijn wij bereid om ons gedrag een beetje aan te passen? Zijn wij in staat om een beetje bewuster om te springen met grondstoffen? Met energie? Zijn wij bereid om het IK-Denken te verlaten en weer terug te keren naar het WIJ-Denken?
Ja, ik heb er alle vertrouwen in dat wij dat kunnen, dat we inderdaad in staat zijn om veel energie te besparen, veel energiezuiniger gaan produceren en energiezuiniger gaan leven. Ja, ik heb er vertrouwen in dat wij in staat zijn om samen dingen te veranderen. Als we bereid zijn de wijze raadgeving van Albert Einstein erbij te pakken en daar ook naar te handelen. Ja, dan gaat het ons zeker lukken.
Ik heb een aantal stukken uit de Kerstlezing van Jacqueline Cramer gehaald die ik graag met u wil delen:
De trend naar duurzaam is zichtbaar en onvermijdelijk, ook de kredietcrisis heeft haar pijnlijke en helende werking gedaan… de duurzame revolutie is aan de gang. Natuurlijk, er zal heel wat moeten veranderen; het zal soms pijn doen, soms van au gaan. Het zal bijvoorbeeld betekenen dat we meer windparken zullen zien in ons landschap of op de Noordzee.
Hoe kunnen we die duurzame economie nu realiseren? De vraag is urgent en de antwoorden zijn veelbelovend. Het is ook nodig om het fundament voor onze economie te behouden; dus niet economisch interessant… maar economisch noodzakelijk.
We mogen niet falen. De aarde vernietigen is ‘makkelijk’ doorakkeren op dezelfde doodlopende weg. De aarde redden wijst op het nemen van de juiste ‘moeilijke’ afslag voor een duurzame toekomst. Nu klinkt het toch alsof ik van de kansel roep dat “gij niet de brede makkelijke weg zult nemen, maar het smalle moeilijke pad”. Zo zou het inderdaad zijn als ik u opriep om zelf – als individu – tegen de stroom in gaan. Zo zie ik het echter niet. Ik roep u op om samen de stroom te verleggen; om niet voor business-as-usual te gaan, maar voor groeien binnen grenzen, ‘growing within limits’.
Onze samenleving zal moeten veranderen. We kunnen niet naar anderen wijzen, we moeten zelf onderdeel zijn van de oplossing. Dat is een combinatie van vernieuwen, innoveren en gedragsverandering. Dus zowel een verdere ontwikkeling van groene technologie als een gedragsverandering bij de consument.
Wat betreft technologische innovaties staan de seinen op groen. Schone brandstoffen, getijde-energie, warmte-koude opslag, slimme energiemeters, kassen die stroom produceren in plaats van alleen maar ‘consumeren’.
De ontwikkelingen gaan razendsnel. Het is de taak van de overheid ruimte te bieden aan dergelijke innovaties, en waar nodig te stimuleren. Te zorgen dat groene innovaties niet op de plank blijven liggen. Wetenschap, bedrijven en overheden hebben hier een schone taak. We kunnen het.
Maar we moeten het ook doen. Gedragsverandering bij burgers is essentieel. Groene producten zullen als ze hun weg naar de winkel vinden, ook gekocht moeten worden. Bewustzijn en bekendheid met is daarvoor een fundament.
Wat we nodig hebben is inspiratie, enthousiasme, dromen en vooral doen. Zo gaat de overheid als grootinkoper volgend jaar voor 100 procent duurzaam inkopen. Dat is een enorme ‘wortel voor producenten’.
Dat is in mijn visie ook de weg die we moeten inslaan. Producenten, consumenten verleiden tot duurzaam doen, of met ‘de wortel’ dan wel met ‘de stok’ door strenge nationale of Europese normen, wet- en regelgeving.
We zullen allemaal – overheid, markt en consument – een bijdrage moeten leveren aan een betere wereld. Ik zie het als een morele opgave. Maar ik zie dit niet als de moraliteit van het opgeheven vingertje richting het individu, waar mensen zich door beperkt voelen in hun vrijheid of miskend in hun persoon of hun creativiteit en die tot schuldgevoel leidt als mensen hun gedrag niet aanpassen. We hebben het de laatste tijd – vaak in relatie tot de discussie over de oorzaken van de kredietcrisis – over de graaimentaliteit van banken, burgers en bedrijven. De almaar doorgaande drang naar meer, meer, meer.
Ik put echter hoop uit de vele signalen – vooral van jongeren – die er zijn om het tij te keren. Onvrede over de ratrace en de leegheid van het leven. De moderniteit is overgegaan in postmoderniteit. En dat biedt kansen om tot een nieuwe vorm van een verantwoord leven te komen. Een leven dat rekening houdt met ons voortbestaan, onze planeet, onze medemens. Aldus Jacqueline Cramer.
Arie Koster zegt:
11 januari 2010 om 14:11 | Permalink
12 januari wordt in Berlijn het Internationaal biodiversiteitsjaar geopend. In Nederland gebeurt dat op 28 februari. De “bij “ krijgt hierin ook een plek.
Waar het vooral om gaat is draagvlak in de samenleving. Op allerlei niveaus kan er een bijdrage geleverd worden aan de locale of landelijke biodiversiteit. Dat moet gewoon door mensen worden gerealiseerd. De centrale vraag in het biodiversiteitsjaar is dan ook:
WAT KUNNEN WE – VAN BURGERS TOT GROOTGRONDBEZITTERS – DOEN OM DE BIODIVERSITEIT TE VERBETEREN?
Deze vraag is niet nieuw en de kennis die er voor nodig is om dat te rea