Anders Bekeken

Lokale Energie Monitor 2017: Samen Energie Opwekken Populair by Hier Opgewekt

Geschreven op 24-11-2017 - Erik van Erne. Geplaatst in Energie en Besparing Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmail

De groei van het aantal burgers, dat samen energie opwekt, is niet te stoppen. Het aantal energiecoöperaties steeg in 2017 verder naar 392 (60 meer dan vorig jaar). Hiermee is in bijna elke Nederlandse gemeente een coöperatie actief.

Ook het aantal collectieve zon- en windprojecten is toegenomen. Deze projecten leveren genoeg stroom op voor 85.000 huishoudens. De groei zet naar verwachting ook komend jaar door. Er staat nu al een verdubbeling van het aantal zonne-energieprojecten en van het windvermogen op de planning. Dat blijkt uit de Lokale Energie Monitor 2017.

Het gaat de burgercollectieven voor de wind. Dankzij een professionelere aanpak, lokaal draagvlak en  krachtenbundeling slagen zij er steeds vaker in eigen windturbines of zonnedaken en -weides te realiseren (totaal 274 in 2017). Ruim 60% van de coöperaties houdt zich bezig met de wederverkoop van groene energie, 70% met energiebesparing en 60% organiseert collectieve inkoop van energie.

De energiecoöperaties hebben in 2017 100 nieuwe collectieve zonprojecten gerealiseerd. Standaardisatie, specialisatie en krachtenbundeling is de trend. In totaal is er nu voor 37 MWp aan zonvermogen collectief opgewekt, dat is 53% meer dan in 2016. De meeste zonne-energie wordt  opgewekt in Friesland (10 MWp), gevolgd door Noord-Holland (5,7 MWp). De verwachting is, dat het aantal zonprojecten in 2018/19 verdubbelt, onder meer door een flink aantal grote zonneweides dat gepland staat.

Dit jaar is het coöperatieve windvermogen vrijwel gelijk gebleven: 118 MW. Zuid-Holland is koploper met windenergie. Hier werd in 2017 ruim 35 MW opgewekt, gevolgd door Zeeland met ruim 32,5 MW. In het hele land staan grote windparken met coöperatieve windturbines in de startblokken voor 2018/2019, zoals windparken bij Geldermalsen, Tilburg en de Krammersluizen.

Op de Krammersluizen tussen Goeree Overflakkee en Zeeland neemt Windpark Krammer, het grootste burgerinitiatief van Nederland eind 2017 de eerste twee van de in totaal 34 windturbines in gebruik. Bijzonder is, dat 95% van de energie rechtstreeks geleverd wordt aan bedrijven, te weten Akzo, DSM, Philips en Google. Het is de eerste keer dat consumenten op zo’n grote schaal aan het bedrijfsleven energie leveren.

Realisatie van projecten via de Regeling Verlaagd Tarief, ook wel postcoderoosregeling genoemd, komt voorzichtig tot bloei. In 2017 zijn er 63 nieuwe projecten bijgekomen. Daarmee is het aantal postcoderoosprojecten verdubbeld tot een totaal van 114 projecten sinds het begin van de regeling (2014). Daarnaast zitten nog minstens 158 geplande postcoderoosprojecten in de pijplijn.

De burgercoöperaties werken aan een duurzame energievoorziening, een leefbare omgeving, een sterke gemeenschap en economie. Ze zijn betrokken bij energieloketten, energiebesparingsacties, Buurkrachtwijken, maken eerste plannen voor aardgasloze wijken en wijken van de toekomst.

“De betrokkenheid bij en draagvlak van burgers is van cruciaal belang voor de overgang naar duurzame energie, omdat deze transitie ons steeds meer gaat raken”, zegt Katrien Prins van HIER opgewekt.  “De Lokale Energie Monitor 2017 (PDF) geeft zicht op een unieke beweging: de energietransitie van onderaf.”

Zie ook: Hier Opgewekt: Het Evenement voor Lokale Duurzame Energie Initiatieven in Nederland – Windpark Krammer Op en Rond de Krammersluizen: Duurzame Energie voor 70.000 Hushoudens

Uit onderzoek voor de Lokale Energie Monitor blijkt dat minstens 70% van de energiecoöperaties zich bezig houdt met energiebesparing. Vanuit de Trias Energetica gedachte is dat logisch want wat je niet gebruikt hoef je ook niet op te wekken. De manier waarop ze daar invulling aan geven varieert sterk: van een aantal verwijzingen op de website, tot heel actief.

Actieve coöperaties houden zich bezig met besparingscampagnes, vaak met een wijkaanpak, advisering van woningeigenaren, met het mobiliseren van de lokale bouw- en installatiebranche en bemiddeling tussen vraag en aanbod. In meerdere gemeenten verzorgt een coöperatie een energieloket in opdracht van de gemeente of van een van de regionale allianties rond het VNG energieprogramma gebouwde omgeving. Meer dan 100 coöperaties zijn actief betrokken bij deze allianties, volgens een evaluatie van het VNG programma.

Energiecoöperatie CALorie uit Castricum is al jaren actief op gebied van energiebesparing. Een logische keuze want 50% van het energieverbruik in de gemeente is gebouwgebonden. CALorie ziet een rol voor zich zelf als intermediair tussen de vraag (van de woningeigenaar) en het aanbod (bouwsector). CALorie werkt mee in het VNG Innovatieprogramma met als doel heeft om samen met burgers besparingsprojecten te organiseren en zoveel mogelijk richting Nul-op-de-Meter. Particuliere woningeigenaren worden van A tot Z begeleid.

In Castricum is bij 30-40 huiseigenaren een woonquickscan uitgevoerd, inclusief een woningbezoek, waarbij breed is gekeken naar de woon- en energiesituatie. Wil een bewoner investeren dan wordt deze vervolgens begeleid door een ervaren energieadviseur van CALorie. Hij of zij helpt de bewoner om de vraag – de energie- en woonwensen – te formuleren, helpt om dit te vertalen naar een opdracht waar bouw- en installatiebedrijven iets me kunnen en levert uiteindelijk een offerte op met plannen, plaatjes en planning op die tegemoet komt aan de woonwensen (comfort, stilte, etc). Dit hele traject wordt nu gefinancierd uit het VNG programma. Het verdienmodel voor besparingsdiensten wordt verder uitgewerkt in dit project. Dat blijft een uitdaging, aldus de projectleider.

De Brabantse energiecoöperatie Hilverstroom werkt samen met de gemeente, de regio, de universiteit van Tilburg en andere partners samen om 10 wijken in Hart van Brabant aardgasvrij te maken. Voor het initiatief Sociaal Maatschappelijke Innovatie Labs Energieneutrale woningvoorraad Hart van Brabant (SMILE) is een subsidie verkregen van het Europese Fonds voor regionale Ontwikkeling. De vraag is: hoe zorgen we ervoor dat de gehele gebouwde omgeving in Nederland in 2050 aardgasvrij is? SMILE gaat het gesprek aan met bewoners en andere partijen in de wijk. Dit moet leiden tot energie wijkplannen en concrete projecten voor het aardgasvrij maken van de woonwijken. De coöperatie zorgt samen met de regio en de gemeente voor het proces in de verschillende wijken.

Daarnaast werken veel coöperaties samen met het landelijke initiatief Buurkracht van netbeheerder Enexis (Enpuls) en werken ze in coöperatief verband samen onder de vlag van Hoom. Deze twee initiatieven zullen we in de monitor van dit jaar belichten. Het blijft lastig om het resultaat van besparingsactiviteiten te kwantificeren. De meeste coöperaties houden de resultaten van hun activiteiten zelf (nog) niet systematisch bij. Als ze dat wel doen dan is dat online niet terug te vinden, waardoor we afhankelijk zijn van wat coöperaties via de vragenlijsten melden. Vooralsnog bieden die weinig houvast.

Buurkracht is een initiatief van netwerkbedrijf Enexis Groep (Enpuls), opgericht met als doel om mensen bij elkaar te brengen om samen energie te besparen. In totaal zijn er 229 Buurkrachtbuurten actief in Nederland, er lopen er 827 buurtacties waar 8.847 buurtgenoten bij betrokken zijn. Bij een groot aantal wijken is een coöperatie betrokken: van alle energiecoöperaties werken 77 (25%) samen met Buurkracht. Ze zijn vooralsnog alleen te vinden in de provincies Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg.

Buurkracht is gestart vanuit de regio waar Enexis het net beheert, maar breidt zich nu ook naar andere gebieden uit. Als we alleen naar deze provincies kijken, dan zien we dat 44% van alle coöperaties met Buurkracht samenwerkt. In Noord-Brabant ligt dat aantal veel hoger: hier werkt bijna 70% van alle coöperaties samen met Buurkracht. In Groningen werkt 57% van de coöperaties met de Buurkracht aanpak, grotendeel gecoördineerd vanuit de Groninger Energie Koepel (GreK) die een aantal betaalde buurtbegeleiders in dienst heeft. In 2017 heeft Us Kooperaasje van Friesland zich bij Buurkracht aangesloten. Buurkracht wordt financieel mogelijk gemaakt door funding vanuit de Enexis Groep. Er zijn 1 à 2 betaalde buurtbegeleiders per provincie. Het effect van de aanpak wordt onderzocht door de Hanze Hogeschool (resultaten zijn eind 2017 beschikbaar).

Cooperatie Hoom is een landelijke coöperatie van en voor coöperaties. Hoom ondersteunt lokale energiecoöperaties en initiatieven bij energiebesparing in hun regio. Door krachtenbundeling versterken lokale coöperaties hun aanbod en kunnen ze hun ambities sneller en gemakkelijker realiseren. Coöperatie Hoom zorgt voor kennisdeling, het beschikbaar stellen van expertise, het ontwikkelen van slimme tools en praktijkgerichte ondersteuning. Lokale energiecoöperaties kennen de wijken en zijn bij uitstek de partij om bewoners te mobiliseren, te motiveren, en onafhankelijk te informeren. In coöperatie Hoom hebben zij hun krachten gebundeld en dragen samen voor landelijke ondersteuning van de lokale aanpakken.

Coöperatie Hoom komt voort uit de samenwerking met startup (Back)Hoom van Alliander. De afgelopen jaren is ervaring opgedaan met meer dan honderd wijkgerichte acties en een gestandaardiseerde klantreis voor woningeigenaren. Deze samenwerking vulde de behoeften van lokale coöperaties deels in. Lokale initiatieven organiseren dit nu zelf in Coöperatie Hoom. Op 7 oktober 2016 tekenden de eerste coöperaties de intentieverklaring en ging de coöperatie van start. In het najaar 2017 heeft de coöperatie zeventien leden, waaronder het Energiedienstenbedrijf Rivierenland dat een samenwerking is van zes energiecoöperaties in Rivierenland (Gelderland). Uitgangspunt voor Hoom is dat lokale coöperatie een eigen aanpak volgen, in samenwerking met lokale partners en uitvoerders. En een eigen ontwikkelde klantreis die past bij de ambities en mogelijkheden en waarbij iedere bewoner een stapje verder geholpen kan worden. Coöperatie Hoom heeft de ambitie om de komende tijd met meer leden aan de slag te gaan en de landelijke ondersteuning verder te verbeteren.

BRES heeft een aanpak ontwikkeld om met Bredase dorps- en wijkraden en buurtcomités, bewoners te stimuleren om hun woning energiezuiniger te maken. BRES werkt samen met Hoom, en is ondertussen in veel wijken actief. Er wordt gewerkt volgens een draaiboek de klantreis. De gemeente Breda ondersteunt BRES meerjarig. In 2015 heeft BRES een publicatie gemaakt waarin een aantal inwoners hun nul-op-de-meter woning presenteren. In 2015 heeft BRES 125 woningeigenaren tot het treffen van energiemaatregelen gestimuleerd (voornamelijk: isolatiemaatregelen en PV). Zie ook: Zonneveste: Het Zonnedak met 926 Zonnepanelen op De Nieuwe Veste in Breda by BRES

HilverZon is vanaf het begin betrokken bij de Hoom-activiteiten (toen nog met Alliander) en heeft afgelopen jaren 11 energiebesparingacties gehouden in Hilversumse wijken. Hiermee zijn via Hoom 130 maatregelen getroffen.

Vallei Energie werkt sinds november 2015 samen met de gemeenten en Hoom om bestaande woningen energiezuinig te maken. Alle wijken in Wageningen doen inmiddels mee, evenals een wijk in Bennekom en Ede. Vallei Energie bemenst inmiddels het regionale Energieloket in opdracht van de gemeenten. In totaal hebben bijna 100 huishoudens maatregelen genomen.

De Groene Regentes heeft in het monumentale Regentesse- en Valkenboskwartier succesvol een collectieve inkoop-actie opgezet voor PV en warmtepompen. Sinds begin 2017 is er samen met Hoom ook een isolatie-actie georganiseerd. Met een aanbod van lokale uitvoerders voor isolatie, glas en kozijnen. De teller staat op 70 woningeigenaren die zijn begeleid naar het treffen van 1 of meer maatregelen.

Één Reactie

  1. Erik van Erne zegt:

    17 februari 2018 om 12:58 | Permalink

    Zondag met Lubach by VPRO: Groene stroom

    Volgens het rapport Energiemonitor 2017 gebruikt inmiddels 69% van de consumenten groene stroom. Dat klinkt goed, maar het is niet waar. Aan de hand van vijf groene stroomschokken laat Arjen zien dat ons energieverbruik in Nederland helemaal niet zo groen is en dat het met allerlei boekhoudkundige trucs slechts lijkt alsof we bezig zijn met het redden van het klimaat.

    Zie ook: Zondag met Lubach by VPRO: Moeten We Misschien Iets Minder Vlees Een? – Zondag met Lubach by VPRO: De Vinkjes van Unilever – Zondag met Lubach by VPRO: Oostvaardersplassen – Zondag met Lubach by VPRO: Alle Huizen Moeten Voorzien Zijn van een Energielabel – Zondag met Lubach by VPRO: Homeopathie – Zondag met Lubach by VPRO: Vuurwerk – Gemeenten Tevreden Over Vuurwerk Maatregelen – Zondag met Lubach by VPRO: Groentepatenten en Monsanto – Even Nederland Voorstellen aan The 45th President of the USA Donald Trump by Zondag met Lubach

Plaats zelf een reactie:

(U heeft ruimte voor 400 tekens)

Categorieën

  • Afval (585)
  • Agenda (3.035)
  • Barack Obama (116)
  • Biologisch (118)
  • Blog Action Day (59)
  • Bouwen-Klussen (761)
  • Communicatie (373)
  • Cradle to Cradle – Circulair (467)
  • Design (231)
  • Dieren (173)
  • Donald Trump (3)
  • Duurzaam (2.211)
  • Educatie (341)
  • EEN-Armoede (252)
  • Energie en Besparing (3.139)
  • Europa (29)
  • Evenementen (136)
  • Geluid (25)
  • Gezondheid (302)
  • Goed Doel (118)
  • Green Deal (23)
  • Greenwashing (114)
  • Hergebruik-Kringloop (309)
  • Iets anders (365)
  • Int. Samenwerking (190)
  • Investeren (133)
  • Kerst (152)
  • Klimaat (1.623)
  • Licht (371)
  • Lucht (32)
  • Mensenrechten (167)
  • Milieu (743)
  • MVO (108)
  • Natuur (705)
  • Nederland (21)
  • Olympische Spelen (67)
  • Oranje (157)
  • Oud & Nieuw (120)
  • Pasen (2)
  • Sinterklaas (26)
  • Sport (213)
  • Vakantie (77)
  • Valentijn (38)
  • Verkiezingen (62)
  • Vervoer en OV (1.143)
  • Vrijwilligerswerk (16)
  • Water (293)
  • Welzijnswerk (30)
  • Recente berichten

  • Dynasties – The Greatest Of Their Kind: The New Sir David Attenborough Series by BBC Earth
  • The Ocean Plastic Cleanup of Boyan Slat by VPRO Backlight Documentary
  • Aanpak PlasticSoep: Plastic Zwerfafval In Rivieren en Plastic In De Grond Verminderen by IW
  • Voorkom En Recycle PMD Bedrijfsafval: Preventie En Hergebruik Van Verpakkingen by RWS
  • Voorkom En Recycle PMD Bedrijfsafval: Gedragsbeïnvloeding Voor Betere Afvalscheiding by RWS
  • Vrachtwagenheffing Voor Binnenlandse En Buitenlandse Vrachtwagens Vanaf 2023
  • Groningen Lighthouse City: Europese Koploper Energietransitie
  • De Elektrische Cupra E-Racer: De Eerste Elektrische TCR-Toerwagenracer Ter Wereld by Seat
  • Cargolev: Dé Lichte E-Truck Voor Duurzame Zero-Emission Stadsdistributie by Electrocar
  • Effecten Vrachtwagenheffing: Hoe Werkt Een Kilometerheffing Voor Vrachtwagens Door? by Kim
  • Kerncijfers Mobiliteit 2018: Reistijdverlies Loopt Komende Jaren Fors Op by KiM
  • Mobiliteitsarmoede in Nederland Is Niet Of Nauwelijks Te Bepalen by KiM
  • Jaarmonitor Wegvoertuigen 2017: Meer Kilometers Door Nederlandse Wegvoertuigen by CBS
  • Elektrische Citroën Berlingo Koelwagen Met B-100 Eco-unit Elektrische Koelmotorby Thermo King
  • Verkoop Elektrische Auto’s in Europa Stijgt Met Bijna 30 Procent In Derde Kwartaal 2018
  • De Spaanse Elektrische Motorfiets Met Drie Wielen: De Elektrische Eezon e3 by VMS
  • Ruim 2,3 Miljoen Zonnepanelen Erbij in Nederland In Eerste Helft 2018 by Dutch New Energy
  • Kennisfestival Energietransitie: Samen Op Weg Naar Een Breed Gedragen Energietransitie
  • Zonnedaken Met 3.236 Zonnepanelen Op Gemeentelijke Gebouwen In Middelkerke by Ecorus
  • Green Deal België Huishoudelijke Houtverwarming: Negatieve Impact Houtverbranding Beperken
  • Links

    Milieunet op..